Python somo la 13: Kutumia condition statement - if, else, elif

Jinsi ya Kutumia if, if-else, na elif katika Python

Katika somo hili, utajifunza jinsi ya kutumia if, if-else, na elif kwenye Python ili kuruhusu programu kufanya maamuzi kulingana na masharti fulani. Hii inajulikana kama decision-making statements (maamuzi ya programu). Aidha, utajifunza pia kuhusu mzunguko wa loops kwa kutekeleza kazi zinazorudiwa.

Aina za Flow Control Statements katika Python

1. Decision Making (Maamuzi ya Programu):

• Hapa programu huamua nini cha kufanya kulingana na masharti yaliyopewa.

• Mfano:

• if

• if-else

• match case

• elif

2. Looping (Mzunguko):

• Hutumika kurudia kutekeleza msimbo mara kadhaa kulingana na masharti.

• Mfano:

• for

• while

3. Jumping (Kuruka Msimbo):

• Hutumika kuacha sehemu fulani ya msimbo au kuruka kwenye sehemu nyingine.

• Mfano:

• break

• continue

Maamuzi kwa Kutumia if

Maneno muhimu: ikiwa. Mfano, ikiwa umri wa mtoto ni miaka 7, aseme "aende shule."

Python Code:

umri = 7

if umri == 7:

    print("Aende shule.")

Kutumia if-else

Ikiwa umri si miaka 7, aseme "hajafikia umri."

Python Code:

umri = 3

if umri == 7:

    print("Aende shule.")

else:

    print("Hajafikia umri.")

Kutumia elif kwa Masharti Mengi

Tutaongeza masharti:

• Umri chini ya 7: "Hajafikia umri."

• Umri sawa na 7: "Aende shule."

• Umri zaidi ya 7: "Umri ni mkubwa zaidi."

Python Code:

umri = 10

if umri < 7:

    print("Hajafikia umri.")

elif umri == 7:

    print("Aende shule.")

else:

    print("Umri ni mkubwa zaidi.")

Mfano wa Masharti Mengi Zaidi

Ikiwa umri ni kati ya 7 na 14, aseme "Akanze memkwa," vinginevyo aseme "Umri ni mkubwa zaidi."

Python Code:

umri = 10

if umri < 7:

    print("Hajafikia umri.")

elif umri == 7:

    print("Aende shule.")

elif 7 < umri <= 14:

    print("Akanze memkwa.")

else:

    print("Umri ni mkubwa zaidi.")

Matc case

tofauti na kutumia if else, nyingi unaweza kuzikatisha kw akutumia match case. Match case yenyewe itakuwa inaangalia kama hiyo case (hicho unachokifanyia logic au statement) ipo true. Mfano huo hapo juu kwa kutumia match case utakuw ahivi:-

Mfano Rahisi:

umri = 10
match umri:
    case 10:
        print("anza memkwa")
    case 7:
        print('anza darasa la kwanza')
    case _:
        print("wasiliana na mwalimu mkuu")

Mfano wa kuchanganya if

umri = 10

match True:  # Tunalinganisha na True ili kutumia masharti moja kwa moja
    case _ if umri < 7:
        print("Hajafikia umri.")
    case _ if umri == 7:
        print("Aende shule.")
    case _ if 7 < umri <= 14:
        print("Akanze memkwa.")
    case _:
        print("Umri ni mkubwa zaidi.")

Pia mfano kama huo tunaweza kuuandika vingine kwa kutumia temporary variable. Angalia mfano hapo chini

umri = 10

match umri:
    case x if x < 7:
        print("Hajafikia umri.")
    case 7:
        print("Aende shule.")
    case x if 7 < x <= 14:
        print("Akanze memkwa.")
    case _:
        print("Umri ni mkubwa zaidi.")

Maelezo ya match-case kwenye mfano huu:

1. case x if x < 7: Hii inalinganisha ikiwa umri ni chini ya 7.
2. case 7: Hii inalinganisha umri na thamani ya 7 moja kwa moja.
3. case x if 7 < x <= 14: Hii inahakikisha umri uko kati ya 8 na 14 (inclusive).
4. case _: Hii ni sawa na else kwa hali zote ambazo hazilingani na masharti yaliyotangulia.

Hitimisho

Katika Python, unaweza kutumia if, if-else, na elif kwa maamuzi ya programu kulingana na masharti. Pia, loops hutumika kurudia kazi zinazofanana. Jambo muhimu ni kuelewa jinsi ya kutumia maneno muhimu (if, elif, else, for, na while) pamoja na waendeshaji wa masharti kama >, <, >=, <=, ==, na !=.

Endelea kufanya mazoezi ili kuelewa zaidi!