Database seomo la 21: Constraints kwenye Database

Constraints kwenye Database

1. Maana ya Constraints

Constraints ni sheria au vikwazo vinavyowekwa kwenye safu (columns) za jedwali katika database ili kuhakikisha kuwa data inayoingizwa ni halali, sahihi, na thabiti. Constraints husaidia kudhibiti aina, muundo, na mahusiano ya data kati ya jedwali tofauti.

2. Aina za Constraints

MySQL inatoa aina mbalimbali za constraints, kila moja ikiwa na kazi maalum:

a) PRIMARY KEY

• Hutambulisha kila rekodi kwenye jedwali kipekee.
• Safu iliyo na Primary Key haiwezi kuwa na thamani inayojirudia wala kuwa tupu (NULL).
• Jedwali linaweza kuwa na Primary Key moja tu.

Mfano wa Primary Key:

CREATE TABLE Wanafunzi (
    mwanafunzi_id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    jina VARCHAR(50),
    darasa VARCHAR(10)
);

b) FOREIGN KEY

• Huweka uhusiano kati ya safu ya jedwali moja na Primary Key ya jedwali lingine.
• Inazuia kuingiza data isiyo na uhusiano sahihi.
• Inaweza kuwekwa na sheria za utegemezi kama ON DELETE CASCADE au ON DELETE SET NULL.

Mfano wa Foreign Key:

CREATE TABLE Madarasa (
    darasa_id INT PRIMARY KEY,
    jina_la_darasa VARCHAR(20)
);

CREATE TABLE Wanafunzi (
    mwanafunzi_id INT PRIMARY KEY,
    jina VARCHAR(50),
    darasa_id INT,
    FOREIGN KEY (darasa_id) REFERENCES Madarasa(darasa_id)
    ON DELETE CASCADE
);

c) UNIQUE

• Inazuia safu kuwa na thamani zinazojirudia.
• Tofauti na Primary Key, jedwali linaweza kuwa na constraints nyingi za UNIQUE.

Mfano wa UNIQUE:

CREATE TABLE Walimu (
    mwalimu_id INT PRIMARY KEY,
    barua_pepe VARCHAR(100) UNIQUE
);

d) NOT NULL

• Inahakikisha kuwa safu haiwezi kuwa na thamani tupu (NULL).

Mfano wa NOT NULL:

CREATE TABLE Bidhaa (
    bidhaa_id INT PRIMARY KEY,
    jina VARCHAR(50) NOT NULL,
    bei DECIMAL(10, 2)
);

e) CHECK

• Inathibitisha kuwa thamani ya safu inakidhi masharti fulani.
• Ingawa MySQL imeweka msaada mdogo kwa CHECK, inafanya kazi katika matoleo ya MySQL 8.0 na kuendelea.

Mfano wa CHECK:

CREATE TABLE Wafanyakazi (
    mfanyakazi_id INT PRIMARY KEY,
    umri INT CHECK (umri >= 18)
);

f) DEFAULT

• Huweka thamani ya chaguo-msingi kwenye safu ikiwa hakuna thamani iliyoingizwa.

Mfano wa DEFAULT:

C...