Watu walio hatarini kupata ugonjwa wa pumu

Pumu inaweza kuathiri watu wa rika zote, lakini kuna makundi fulani ya watu ambao wapo kwenye hatari kubwa zaidi ya kuendeleza ugonjwa huu. Hapa ni baadhi ya makundi ya watu walio katika hatari kubwa ya kupata pumu:

1. Watu wenye historia ya familia ya pumu au mzio (allergies)

Ikiwa kuna historia ya pumu au magonjwa ya mzio (allergies) kama vile homa ya maua (hay fever), eczema, au mzio kwa vumbi, chavua, au wanyama kwenye familia, mtu yupo kwenye hatari kubwa zaidi ya kupata pumu. Kurithi mwelekeo wa mzio kunaweza kusababisha kuongezeka kwa hatari ya pumu.

2. Watoto wachanga na vijana

Pumu mara nyingi huanza katika utoto, ingawa inaweza pia kutokea kwa watu wazima. Watoto wachanga, hasa wale walio na historia ya mzio, magonjwa ya kupumua, au maambukizi ya mara kwa mara ya mapafu, wako kwenye hatari kubwa ya kupata pumu. Pia, watoto waliozaliwa kabla ya wakati (premature) wanaweza kuwa katika hatari kubwa zaidi.

3. Watu wenye mizio (allergies)

Watu wenye mzio kwa vitu kama vile chavua, vumbi, wanyama (paka, mbwa), ukungu, au kemikali fulani wako kwenye hatari kubwa zaidi ya kuendeleza pumu. Mizio inachangia kuzidisha uvimbe kwenye njia za hewa, hali inayoweza kusababisha pumu.

4. Wavutaji sigara na wale waliowahi kuvuta sigara

Uvutaji sigara ni sababu kubwa ya hatari ya kuendeleza pumu au kuzidisha hali ya pumu kwa mtu aliyenayo. Moshi wa sigara huathiri njia za hewa na husababisha kuvimba kwa njia hizo. Pia, watu wanaoishi na wavutaji sigara (second-hand smokers) wako kwenye hatari ya kupata pumu.

5. Watu wanaoishi katika mazingira yenye uchafuzi wa hewa

Kuishi au kufanya kazi katika maeneo yenye uchafuzi wa hewa, kama vile miji yenye viwanda, moshi wa magari, na moshi wa makaa au kuni, kunaweza kuongeza hatari ya kupata pumu. Uchafuzi wa hewa unaweza kuwasha njia za hewa na kusababisha ugonjwa wa pumu.

6. Watu wanaokumbana na kemikali au vumbi kazini (Occupational asthma)

Watu wanaofanya kazi katika mazingira yenye kemikali za viwandani, vumbi, gesi za sumu, au moshi wa kemikali wanaweza kupata aina ya pumu inayoitwa pumu ya kazini (occupational asthma). Hii ni pamoja na kazi kama vile uchimbaji wa madini, kilimo, useremala, na viwanda vya kutengeneza rangi au plastiki.

7. Watu wenye maambukizi ya mara kwa mara ya njia za kupumua

Watu walio na historia ya maambukizi ya mara kwa mara ya njia za kupumua, kama vile homa ya mapafu (pneumonia) au mafua makali, wako kwenye hatari kubwa zaidi ya kuendeleza pumu. Hali hizi zinaweza kuharibu njia za hewa na kuzifanya ziwe rahisi kuathirika na pumu.

8. Watu wenye unene kupita kiasi (obesity)

Utafiti unaonyesha kuwa watu wenye unene kupita kiasi wako kwenye hatari kubwa zaidi ya kupata pumu. Unene kupita kiasi unaweza kuongeza shinikizo kwenye kifua na mapafu, na pia huongeza uvimbe mwilini, hali inayoweza kuchangia kuzorota kwa afya ya mapafu.

9. Wanawake wakati wa homoni kuongezeka (pregnancy, menopause)

Mabadiliko ya homoni, kama vile wakati wa ujauzito au baada ya kuingia kipindi cha hedhi kuisha (menopause), yanaweza kuchangia kuongezeka kwa hatari ya pumu au kuzidisha hali hiyo kwa wanawake.

Kwa ujumla, watu katika makundi haya wanapaswa kuchukua tahadhari zaidi, kuepuka vichochezi vya pumu kama vile moshi, vumbi, na chavua, na kutafuta matibabu mara dalili za pumu zinapojitokeza.