ugonjwa wa Malaria dalili zake na chanzo chake.
Malaria ni moja ya magonjwa hatari yanayoongoza katika vifo vya watoto wengi duniani walio chni ya umri wa miaka 5. Katika post hii utakwend akujifunza kuhusuugonjwa huu jinsi unavyotokea, hatuwa zake na dalili zake.
Kwanza wacha tuzione njia kuu mbili ambazo ndizo husababisha ugonjw ahuu kuenea kutoka kwa mtu mmoja kwend akwa mtu mwingine.
Ugonjwa wa malaria unaambukizwa kwa njia kuu mbili:
1. Kuung'atwa na mbu wa Anopheles:
Hii ndiyo njia ya kawaida ya maambukizi ya malaria. Mbu wa Anopheles, anayejulikana kama mbu wa usiku, hubeba vimelea vya malaria aina ya Plasmodium. Vimelea hivi huingia kwenye mwili wa binadamu wakati mbu anapopiga damu.
Mifano:
- Mtu anapotembea nje usiku bila kinga dhidi ya mbu, anaweza kuumwa na mbu wa Anopheles na kuambukizwa malaria.
- Wakati wa mvua, maji yaliyotuama huzalisha mbu wengi wa Anopheles, na kuongeza hatari ya maambukizi ya malaria.
- Watu wanaoishi katika maeneo yenye idadi kubwa ya mbu wa Anopheles wako katika hatari kubwa ya kuambukizwa malaria.
2. Njia zingine:
Njia zingine za maambukizi ya malaria ni nadra, lakini zinaweza kutokea:
- Kutokana na kuongezewa damu iliyoambukizwa malaria: Hii inaweza kutokea wakati wa kujifungua, upasuaji, au matibabu mengine yanayohusisha kuongezewa damu.
- Kutokana na kupandikizwa kwa viungo: Viungo vilivyopandikizwa kutoka kwa mtu aliyeambukizwa malaria vinaweza kusambaza maambukizi kwa mtu anayepokea kiungo hicho.
- Kutokana na kuzaliwa kwa mtoto: Mama anayeambukizwa malaria anaweza kusambaza maambukizi kwa mtoto wake wakati wa ujauzito, kujifungua, au kunyonyesha.
Mifano:
- Mtoto anayezaliwa kwa mama aliyeambukizwa malaria anaweza kuzaliwa na maambukizi ya malaria.
- Mtu anayepokea damu iliyoambukizwa malaria anaweza kuambukizwa ugonjwa huo.
- Mtu anayepokea kiungo kilichotoka kwa mtu aliyeambukizwa malaria anaweza kuambukizwa ugonjwa huo.
Hatuwa za ukuaji wa vimelea vya malaria mwilini:
Sasa wacha tuone hatuwa ambazo vijidudu vya malaria vinapitia ndani ya mwili kabla ya kusababisha malaria. katika hatuwa hizi ini ni sehemu muhimu sana kwa vimelea vya Malaria kukuwa.
Vimelea vya malaria aina ya Plasmodium vinapopita kwenye mwili wa binadamu hupitia hatua kadhaa kabla ya kusababisha dalili za malaria:
Hatua ya 1: Kuingia Mwilini:
- Vimelea vya Plasmodium huingia kwenye mwili wa binadamu wakati mbu wa Anopheles anapopiga damu.
- Vimelea hivi huingia kwenye mfumo wa damu na kusafiri hadi kwenye ini.
Mfano:
- Mtu anapotembea nje usiku bila kinga dhidi ya mbu, anaweza kuumwa na mbu wa Anopheles aliyeambukizwa malaria. Vimelea vya Plasmodium huingia kwenye mwili wa mtu huyu wakati mbu anapopiga damu.
Hatua ya 2: Kukuwa Katika Ini:
- Vimelea vya Plasmodium hukaa kwenye ini kwa siku 7-14.
- Katika kipindi hiki, vimelea huanza kuzaliana na kuongezeka kwa idadi.
Mfano:
- Vimelea vya Plasmodium vilivyoingia kwenye mwili wa mtu aliyeumwa na mbu wa Anopheles hukaa kwenye ini lake kwa siku 7-14. Wakati huu, vimelea huanza kuzaliana na kuongezeka kwa idadi.
Hatua ya 3: Kuingia Kwenye Seli Nyekundu za Damu:
- Baada ya siku 7-14, vimelea vya Plasmodium hutoka kwenye ini na kuingia kwenye seli nyekundu za damu.
- Katika seli nyekundu za damu, vimelea huendelea kuzaliana na kuharibu seli hizi.
Mfano:
- Vimelea vya Plasmodium vilivyoongezeka kwa idadi kwenye ini huingia kwenye seli nyekundu za damu za mtu. Vimelea hivi huendelea kuzaliana na kuharibu seli hizi.
Hatua ya 4: Dalili za Malaria:
- Wakati seli nyekundu za damu zinapoharibiwa, dalili za malaria huanza kuonekana.
- Dalili hizi zinaweza kujumuisha homa, baridi, maumivu ya kichwa, uchovu, na maumivu ya misuli.
Mfano:
- Mtu aliyeambukizwa malaria anaanza kupata dalili kama vile homa, baridi, maumivu ya kichwa, uchovu, na maumivu ya misuli. Dalili hizi hutokea kwa sababu seli nyekundu za damu zinazoharibiwa na vimelea vya Plasmodium.
Hatua ya 5: Kusambazwa kwa Vimelea:
- Vimelea vya Plasmodium vinaweza kusambazwa kwa mbu wengine wa Anopheles wakati mbu anapopiga damu ya mtu aliyeambukizwa malaria.
- Mbu hawa wanaweza kuambukiza watu wengine na malaria.
Mfano:
- Mbu wa Anopheles anayeuma mtu aliyeambukizwa malaria huambukizwa vimelea vya Plasmodium. Mbu huyu anaweza kuambukiza watu wengine na malaria anapowauma.
Hatua za Kuzuia Malaria:
- Tumia dawa za kuzuia mbu, kama vile dawa za kupaka na vyandarua vilivyowekwa dawa.
- Vaa mavazi yanayofunika mwili wakati wa usiku.
- Ondoa maji yaliyotuama karibu na nyumba yako, kwani maeneo haya huzalisha mbu.
- Tumia vyandarua vyenye dawa wakati wa kulala.
- Pata matibabu mapema ikiwa unashuku una malaria.
Kufuata hatua hizi kunaweza kusaidia kuzuia maambukizi ya malaria na kuokoa maisha.
Umeionaje Makala hii.. ?
Share On:
👉1 Sira ya Mtume Muhammad (s.a.w) 👉2 Dua za Mitume na Manabii 👉3 ai web app 👉4 Madrasa kiganjani 👉5 kitabu cha Simulizi 👉6 Kitabu cha Afya
Post zinazofanana:
Kucha langu LA mguu linang'ooka...nini chaweza kuwa tatizo
Je na wewe unasumbukiwa na kunggoka jwa kucha. Tatizo limekunaza una muda gani nalo?
Soma Zaidi...Sababu za Ugonjwa wa pumu
Pumu ni ugonjwa wa njia ya upumuaji unaojulikana na kizuizi cha muda mrefu cha njia ya upumuaji. Inahusisha mfumo wa upumuaji unaobana njia ya hewa, Inaweza kuwa ya nje (hii hutokea kwa vijana kutokana na mizio) au ya ndani (hutokea kwa wazee)
Soma Zaidi...DALILI ZA HOMA YA BONDE LA UFA (RVFD) NA INAVYOSAMBAZWA.
Homa hii inapatikana katika maeneo ya bonde la ufa barani Afrika na na Mashariki ya kati.
Soma Zaidi...Fahamu ugonjwa wa kaswende wakati wa ujauzito.
Post hii inahusu zaidi ugonjwa wa kaswende wakati wa ujauzito, kaswende inaweza kukaa kwa mtu zaidi ya miaka mingi bila kuleta madhara ya moja kwa moja lakini kadiri ya siku zinavyokwenda madhara utokea hasa wakati wa ujauzito, madhara hayo umwadhiri mtot
Soma Zaidi...TIBA YA MINYOO AU DAWA YA MINYOO: praziquantel (biltricide) mebendazole (vermox, emverm) na albendazole (albenza).
TIBA YA MINYOO Moja katika sifa za minyoo ni kuwa wanatibika kwa urahisi pindi mgonjwa akipewa dawa husika.
Soma Zaidi...Dalili za Dengue.
Posti hii inahusu zaidi dalili za Dengue,ni Dalili ambazo huwa kwenye makundi matatu na kuwepo kwa makundi hayautegemea kuongezeka kwa tatizo kwa sababu tatizo likiongezeka bila kutibiwa na dalili uongezeka na kufikia kwenye sehemu isiyo ya kawaida kwa mg
Soma Zaidi...