Mimba Changa Hukaa Wiki Ngapi? Fahamu Kipindi Hiki Muhimu

Utangulizi

​Unapopata habari kuwa wewe au mwenza wako ni mjamzito, moja ya maswali ya kwanza kabisa yanayokuja akilini ni: "Je, mimba hii ina umri gani?" au "Mimba changa hukaa kwa muda gani kabla ya kukomaa?"

​Katika ulimwengu wa tiba, ujauzito haupimwi kwa miezi tu, bali kwa wiki na hatua mahususi za makuzi. Kuelewa mimba changa hukaa wiki ngapi na nini kinatokea katika kila wiki ni muhimu sana kwa ajili ya kulinda afya ya mama na mtoto anayetarajiwa, kwani hiki ndicho kipindi ambacho viungo vikuu vya mtoto vinatengenezwa.

​Maudhui: Mgawanyiko na Wiki za Mimba Changa

​Kitaalamu, mimba changa inajumuisha Trimester ya Kwanza, ambayo huanza kuhesabiwa kuanzia siku ya kwanza ya hedhi yako ya mwisho (LMP) hadi mwisho wa wiki ya 13.

​1. Idadi Kamili ya Wiki

​Mimba changa hukaa kwa takriban wiki 12 hadi 13 (sawa na miezi 3 ya kwanza).

​Wiki ya 1 - 4: Kipindi cha utungaji (fertilization) na yai kujishikiza kwenye mfuko wa uzazi (implantation). Mara nyingi mama bado hajui kama ana mimba katika wiki mbili za kwanza.

​Wiki ya 5 - 8: Mtoto anaanza kuitwa embryo. Moyo wake unaanza kudunda, na chipukizi za mikono na miguu zinaanza kutokea. Hapa ndipo kichefuchefu cha asubuhi (morning sickness) kinapoanza kwa nguvu.

​Wiki ya 9 - 13: Kiumbe sasa kinaitwa fetus. Viungo vyake vikuu kama ini, figo, na ubongo vinaendelea kukua kwa kasi. Kufikia wiki ya 13, vidole vya mikono na miguu vinakuwa vimeshatengenezwa.

​2. Kwa Nini Wiki Hizi Ni Muhimu Zaidi?

​Hiki ndicho kipindi cha hatari zaidi (vulnerable stage) katika ujauzito mzima kwa sababu:

​Ndio hatua ambayo mtoto anajengeka kutoka seli chache hadi kuwa binadamu kamili.

​Uwezekano wa mimba kuharibika (miscarriage) huwa mkubwa zaidi katika wiki hizi 12 za kwanza kuliko kipindi kingine chochote kile.

​Mwili wa mama unakuwa kwenye mabadiliko makubwa sana ya homoni (hCG na progesterone), jambo linalosababisha uchovu uliopitiliza, mabadiliko ya hisia, na kichefuchefu.

​3. Ishara za Hatari Katika Mimba Changa

​Wakati wa wiki hizi 13, mama anapaswa kuwa makini na dalili zifuatazo na kukimbilia hospitali zikitokea:

​Kutokwa na damu ukeni (iwe kidogo au nyingi).

​Maumivu makali ya tumbo la chini au upande mmoja wa nyonga.

​Kutapika kupitiliza kunakosababisha upungufu wa maji mwilini (Hyperemesis Gravidarum).

​Homa kali na kizunguzungu.

​Fact Check (Ukweli Kuhusu Dhana Potofu)

​Dhana 1: Umri wa mimba unahesabiwa kuanzia siku mwanamke aliposhiriki tendo la ndoa.

​Ukweli: Sio kweli. Madaktari huhesabu umri wa mimba kuanzia siku ya kwanza ya hedhi ya mwisho (LMP). Hii ni kwa sababu ni ngumu kujua siku halisi yai liliporutubishwa, lakini ni rahisi kukumbuka tarehe ya hedhi. Hii ina maana katika wiki 2 za kwanza za umri wa mimba, kitaalamu mwanamke anakuwa bado hajashika mimba.

​Dhana 2: Mimba changa haihariki ukiingia mwezi wa pili.

​Ukweli: Hatari ya mimba kuharibika inakuwepo kipindi chote cha mimba changa (hadi wiki ya 12/13). Baada ya wiki ya 13 kuisha na kuingia trimester ya pili, uwezekano wa mimba kuharibika unashuka kwa kiasi kikubwa sana (kwa zaidi ya 65%).

​Dhana 3: Mama mwenye mimba changa anatakiwa "ale chakula cha watu wawili".

​Ukweli: Huu ni unyanyasaji wa mfumo wa mmeng'enyo! Katika trimester ya kwanza (wiki 1-13), kiumbe ni kidogo sana na hakihitaji kalori za ziada. Mama anapaswa kula chakula chenye virutubisho bora (balanced diet) na kutumia Folic Acid, lakini sio kuongeza wingi wa chakula mara mbili.

​Hitimisho

​Mimba changa hukaa kwa wiki 13, kipindi ambacho kimejaa miujiza ya ukuaji lakini pia changamoto za kiafya. Kama wewe ni mjamzito na upo kwenye wiki hizi za mwanzo, jambo la muhimu zaidi ni kuanza kliniki mapema, kuepuka matumizi ya dawa bila ushauri wa daktari, na kupumzika vya kutosha. Baada ya kuvuka wiki ya 13, mwili wako utaanza kutulia na utafurahia zaidi safari yako ya kuelekea uonaji wa mtoto wako.