Historia ya Mtume Muhammad ﷺ somo la 67: Mkataba wa 'Awa pili

Ahadi ya Pili ya 'Aqabah

Katika mwaka wa kumi na tatu wa Utume (622 Miladi), msimu wa hija ulipowadia, Waislamu zaidi ya sabini kutoka Madina walikuja pamoja na watu wao waliokuwa bado washirikina ili kutekeleza ibada za hija huko Makka. Swali lililokuwa likizungumzwa miongoni mwao mara kwa mara lilikuwa: "Je, si wakati mwafaka tumlinde Muhammad badala ya kumuacha akiwa peke yake, akihangaika katika vilima vya Makka?"

Baada ya kufika Makka, walifanya mawasiliano ya siri na Mtume ﷺ na kukubaliana kukutana naye kwa usiku wa siri katika siku za Tashriiq (11, 12 na 13 Dhul-Hijja) kwenye kilima cha Al-‘Aqabah, sehemu waliyokutana mwaka uliopita.

Maelezo ya Kikao cha Siri
Mmoja wa viongozi wa Ansar, Ka‘b bin Malik Al-Ansari (RA), alisimulia tukio hili la kihistoria lililobadilisha mkondo mzima wa mapambano kati ya Uislamu na ushirikina. Alisema:

"Tuliondoka kwa ajili ya hija tukiwa na makubaliano ya kukutana katikati ya siku za Tashriiq. Miongoni mwetu alikuwepo mtu mashuhuri, Abdullah bin Amr bin Haram, ambaye bado alikuwa mshirikina. Tulimshawishi ajiunge nasi na kuacha ushirikina, naye akasilimu na kuhudhuria mkutano wa siri wa Al-‘Aqabah."

Usiku wa mkutano, baada ya theluthi moja ya usiku kupita, waliondoka kimya kimya kutoka kambini mwao na kukutana kwenye kilima cha karibu. Wote walikuwa watu sabini na tatu waume na wanawake wawili: Nusaibah bint Ka‘b wa Bani Najjar na Asma’ bint Amr wa Bani Salamah.

Mtume ﷺ alifika akiwa na ami yake Al-‘Abbas bin Abdul Muttalib, ambaye ingawa hakuwa Muislamu, aliwaasa watu hao kwa kusema:
"Enyi watu wa Khazraj! Mnafahamu nafasi anayoshikilia Muhammad miongoni mwetu. Tumemlinda dhidi ya watu wetu kwa uwezo wetu wote, na anatukuzwa sana miongoni mwake. Kama mko tayari kumlinda mkiwa na uhakika wa kuyakabili madhara yanayoweza kutokea, chukueni jukumu hili. Lakini kama mna shaka, ni bora mumuache sasa."

Ka‘b bin Malik alijibu: "Tumekusikia, na sasa Ewe Mtume wa Allah, wewe ndiye useme na utuwekee masharti ya ahadi yetu."

Masharti ya Ahadi
Mtume ﷺ aliwaeleza misingi ya imani na akawaelezea masharti ya ahadi. Miongoni mwa masharti hayo yalikuwa:

1. Kusikiliza na kutii hali zote.
2. Kutoa mali katika hali ya utele au upungufu.
3. Kuamrisha mema na kukataza mabaya.
4. Kumtetea Mtume ﷺ dhidi ya maadui kama wanavyowatetea wake zao na watoto wao.
5. Kufanya yote haya kwa matumaini ya kupata Pepo.

Al-Bara’ bin Ma‘rur alishika mkono wa Mtume ﷺ na kusema: "Ewe Mtume wa Allah, tunakuahidi kwa Allah kwamba tutakutetea kwa namna ile ile tunavyowalinda wake zetu. Utuamini."

Kuzingatia Athari za Ahadi
Baada ya majadiliano kumalizika, Al-‘Abbas bin Ubada aliwaambia wenzake:
"Je, mnajua maana ya ahadi hii? Hii ni kujitolea kupigana dhidi ya kila mmoja. Kama mnahofu mali zenu au maisha ya viongozi wenu, ni bora msiingie katika ahadi hii. Lakini kama mko tayari kwa hali yoyote, basi chukueni jukumu hili."

Watu wote walikubali, na Mtume ﷺ akawaomba wateue wajumbe kumi na wawili kuongoza juhudi za kufundisha Uislamu Madina. Wajumbe tisa walitoka Khazraj, na watatu kutoka Aws.

Matokeo ya Ahadi
Habari za mkutano huu wa siri zilivuja, na viongozi wa Makka walikasirika sana. Walifika kambini mwa watu wa Madina na kuwauliza kuhusu ahadi hiyo, lakini washirikina wa Madina walikataa madai hayo, na Waislamu wakabaki kimya.

Baadaye, Makuraishi waligundua ukweli, lakini walishindwa kuwakamata Waislamu wa Madina isipokuwa Sa‘d bin ‘Ubadah, ambaye baadaye aliachiwa huru kwa msaada wa washirika wake wa kibiashara.

Hii ndiyo historia ya Ahadi ya Pili ya 'Aqabah, inayojulikana pia kama Ahadi Kubwa ya ‘Aqabah. Ni mfano wa imani thabiti na ujasiri wa wafuasi wa Mtume ﷺ, ambao walikubali kujitolea kwa ajili ya Uislamu licha ya changamoto kubwa zilizokuwa mbele yao.