CSS - SOMO LA 19: Pseudo-classes na Pseudo-elements
Katika somo hili, utajifunza kuhusu pseudo-classes kama :hover, :first-child, na :last-child, pamoja na pseudo-elements kama ::before, ::after, na ::selection. Hizi husaidia kubadili au kuongeza mitindo maalum kulingana na hali ya elementi au sehemu maalum ya elementi.
📘 Utangulizi
Pseudo-classes na pseudo-elements ni sehemu muhimu ya CSS ambazo hukuwezesha kubadilisha mwonekano wa elementi kulingana na hali fulani au kuongeza content ya ziada bila kubadilisha HTML. Ni zana muhimu sana kwenye ubunifu wa kipekee na mwingiliano bora wa mtumiaji.
📚 Maudhui ya Somo
✅ 1. Pseudo-classes
🔹 :hover
-
Inatumika kubadilisha style ya element unapoelekezewa pointer ya mouse.
button:hover {
background-color: green;
color: white;
}
💡 Inafaa sana kwa vitufe (buttons), links, na menyu.
🔹 :first-child
-
Huchagua elementi ya kwanza ndani ya mzazi wake.
p:first-child {
font-weight: bold;
}
🔹 :last-child
-
Huchagua elementi ya mwisho ndani ya mzazi wake.
li:last-child {
color: red;
}
✅ 2. Pseudo-elements
🔹 ::before
-
Huchomeka content kabla ya element kuonekana.
p::before {
content: "👉 ";
}
🔹 ::after
-
Huchomeka content baada ya element.
p::after {
content: " ✅";
}
💡 Zinafaa sana kwa kuongeza icons au alama bila kubadilisha HTML.
🔹 ::selection
-
Hubadilisha mwonekano wa maandishi yanapochaguliwa (highlighted).
::selection {
background: yellow;
color: black;
}
✅ 3. Mfano Kamili
<p>Hii ni paragraph ya mfano.</p>
p:hover {
color: blue;
}
p:first-child {
text-transform: uppercase;
}
p::before {
content: "💡 ";
}
p::after {
content: " 📘";
}
✅ Hitimisho
Pseudo-classes na pseudo-elements huongeza nguvu ya CSS bila kuingilia HTML. Zinaruhusu kufanya mabadiliko ya hali (state), kuchagua elementi maalum, na kuongeza content ya ziada kwa ubunifu. Ni nyenzo muhimu sana kwenye urembo na usability ya tovuti.
🔜 Somo Linalofuata: SOMO LA 20 - Transition na Animation
Tutajifunza jinsi ya kuleta miondoko (motion) kwa kutumia transition, transform, na animation kwenye CSS.
🧠Maswali ya Kujitathmini
-
:hoverhutumika lini?
a) Wakati wa kubonyeza tu
b) Wakati element inaonekana tu
c) Wakati pointer ya mouse iko juu ya element
d) Wakati element iko mwisho wa HTML -
::beforehufanya nini?
a) Kubadilisha background ya element
b) Kuongeza content kabla ya element
c) Kuficha element
d) Kuweka margin mpya -
Ili kuchagua element ya mwisho ndani ya mzazi, utatumia:
a):hover
b):nth-child(1)
c):last-child
d)::after -
::selectionhutumika wapi?
a) Kwenye picha pekee
b) Kubadilisha style ya content inayo-highlightiwa
c) Kubadilisha background tu
d) Kuweka icon -
Kipi kati ya vifuatavyo ni pseudo-class?
a)::after
b):hover
c)::selection
d)::before
Jiunge nasi WhatsApp kupata update zetu
Umeionaje Makala hii.. ?
👉1 Bongolite - Game zone - Play free game 👉2 Kitau cha Fiqh 👉3 Madrasa kiganjani 👉4 Kitabu cha Afya 👉5 kitabu cha Simulizi 👉6 Dua za Mitume na Manabii
Post zinazofanana:
CSS - SOMO LA 20: Media Queries na Responsive Design
Katika somo hili, utajifunza jinsi ya kutumia media queries kwa ajili ya kutengeneza tovuti zinazojibadilisha kulingana na ukubwa wa skrini. Tutazungumzia @media rules, breakpoints, na dhana ya mobile-first design.
Soma Zaidi...CSS - SOMO LA 32: Custom Fonts na @font-face
Katika somo hili tutajifunza jinsi ya kutumia fonts za kipekee (custom fonts) katika tovuti kwa kutumia njia mbili kuu: Google Fonts na @font-face. Tutajifunza pia sababu za kutumia fonts maalum, faida zake, na jinsi ya kuzidhibiti kwenye CSS.
Soma Zaidi...CSS - somo la 6: Kuweka Background kwenye HTML kwa kutumia CSS
Katika somo hili, utajifunza jinsi ya kudhibiti muonekano wa sehemu ya nyuma (background) ya HTML element kwa kutumia CSS. Utaweza kuongeza rangi, picha, kuweka picha zisirudiwarudiwe, na hata kusogeza picha kwenye maeneo tofauti ya ukurasa.
Soma Zaidi...CSS - SOMO LA 24: CSS Variables (Custom Properties)
Katika somo hili, tutajifunza kuhusu CSS Variables, au Custom Properties. Utajifunza jinsi ya kuunda, kuitumia, na faida za kutumia variables katika CSS ili kuweka msimamizi mzuri wa rangi, ukubwa, na mitindo mingine ya kurudia-rudia.
Soma Zaidi...CSS - SOMO LA 15: Float na Clear katika CSS
Katika somo hili utajifunza jinsi ya kutumia float ili kupanga elementi upande wa kushoto (left) au kulia (right). Pia utajifunza jinsi ya kutumia clear kuondoa athari za float na kuhakikisha layout yako inabaki thabiti.
Soma Zaidi...CSS - SOMO LA 16: Flexbox Basics
Katika somo hili, utajifunza msingi wa mfumo wa Flexbox unaotumika kupanga elementi kwa usahihi ndani ya kontena. Utajifunza kuhusu display: flex;, pamoja na properties muhimu kama justify-content, align-items, flex-direction, na gap.
Soma Zaidi...CSS - SOMO LA 8: Upambaji wa Maandishi (Text Styling)
Katika somo hili, utajifunza mbinu mbalimbali za kubadilisha muonekano wa maandishi kwa kutumia CSS, kama vile kupamba maandishi kwa mistari, kivuli, nafasi kati ya herufi, na mpangilio wa maneno.
Soma Zaidi...CSS - SOMO LA 29: CSS z-index na Stacking Context
Katika somo hili tutajifunza kuhusu z-index, ambayo hutumika kudhibiti ni elementi ipi ionekane juu au chini wakati kuna elementi nyingi zinazofunika sehemu moja. Pia tutajifunza kuhusu stacking context, yaani jinsi vivinjari vinavyopanga
Soma Zaidi...CSS - SOMO LA 30: CSS Functions – calc(), clamp(), var(), min(), max() na Custom Functions
Katika somo hili, tutajifunza kuhusu CSS functions muhimu zinazotumika kufanya mahesabu, kuweka vipimo vya kisasa vinavyobadilika kulingana na hali ya kifaa, na kutumia variables. Tutazingatia functions kama: calc(), clamp(), var(), min(), max(), na mwishoni tutajifunza jinsi ya kutengeneza custom function kwa kutumia variables.
Soma Zaidi...CSS - SOMO LA 12: Width, Height, Max/Min Width na Overflow
Katika somo hili, utajifunza jinsi ya kudhibiti upana (width) na urefu (height) wa elementi katika CSS. Pia utaelewa tofauti kati ya max-width, min-width, na jinsi overflow inavyodhibiti tabia ya content inayoizidi element.
Soma Zaidi...