Historia ya Mtume Muhammad ﷺ somo la 2: Historia ya watu wa kabila la Quraysh na familia ya Mtume Muhammad (s.a.w)

HISTORIA YA WATU WA MAKA MIAKA YA 400 BK

Quraysh walikuwa wamekaa Makkah mwishoni mwa karne ya tano. Babu yao Qusayy (babu wa tano wa Mtume), kaka yake Zuhrah na mjomba wake Taym walikaa katika bonde la Makkah kando ya Haram. Makhzum, mwana wa mjomba mwingine, na binamu zake Jumah na Sahm walikaa hapo na Qusayy na wao na koo zilizojulikana kwao zikajulikana kama Quraysh wa Bonde.

Wanafamilia wa mbali wa Qusayy walikaa maeneo ya pembezoni na walijulikana kama Quraysh wa Pembeni. Hadithi inasema kwamba Qusayy alisafiri kwenda Syria na kuleta miungu mitatu ya kike al-Lat, al-Uzza na Manat kwenye Hijaz na kuweka mungu wa Nabetean Hubal katika Ka'bah, Nyumba Takatifu.

Katika kampeni iliyoambatana na ujanja na nguvu, Quraysh walifanikiwa kuchukua udhibiti wa Makkah na kuwafukuza Khuza'ah, kabila la walinzi wake ambao walichukuliwa kuwa walishindwa kutunza amana yao ya kudumisha Ka'bah.

Kati ya watoto wa Qusayy, 'Abd al Dar alikuwa mkubwa ingawa kaka yake 'Abd Manaf alikuwa maarufu na kuheshimiwa zaidi. Qusayy alipokuwa mzee alitoa nafasi za mamlaka kwa 'Abd al Dar na kumkabidhi funguo za Nyumba Takatifu. 'Abd al Dar alitekeleza majukumu mapya aliyokabidhiwa kama baba yake alivyomuelekeza. Wanawe walifanya vivyo hivyo baada yake lakini hawakuweza kulingana na wana wa 'Abd Manaf katika heshima na umaarufu.

Hivyo, Hashim, 'Abd Shams, al Muttalib na Nawfal, wana wa 'Abd Manaf, walikusudia kuchukua nafasi hizi kutoka kwa binamu zao. Pande hizo mbili ziliweka hatua za vita vya wenyewe kwa wenyewe, lakini makubaliano yalifikiwa kwa njia ya mpango wa kugawana madaraka. Baada ya hapo pande hizo mbili ziliishi kwa amani hadi ujio wa Uislamu.

Hashim alikuwa kiongozi wa watu wake, mtu tajiri aliyepewa nafasi ya heshima ya kuwalisha na kuwapa maji mahujaji wa Makkah kama matokeo ya makubaliano kati ya wana wa 'Abd Manaf na 'Abd al Dar. Hata hivyo, jukumu lake kama kiongozi lilijumuishwa na ukarimu wake ambapo mara moja, wakati wa ukame, aliwapa chakula watu wote wa Makkah. Alifanya hatua isiyo ya kawaida kwa kudhibiti na kusimamia safari mbili za msimu za mwaka kwenda Yemen na Shaam. Ilikuwa chini ya uongozi wake wa busara kwamba Makkah ilistawi na kuwa mji mkuu uliotambulika wa Arabia. Kutoka kwenye nafasi hii ya ushawishi, wazao wa 'Abd Manaf walihitimisha mikataba ya amani na majirani zao, Ghassanids, Byzantium, Abyssinia, Wafursi, na Himyarite wa Yemen.

Hashim alipanda haraka kwenye madaraka na alibaki kuwa mkuu wa Makkah; na ingawa mpwa wake, Umayyah ibn 'Abd Shams, alijaribu kupinga utawala wake, hakuna kilichopotea na Umayyah alifukuzwa kwenda Shaam kwa miaka kumi. Moja ya safari zake (Hashim) muhimu zaidi ilikuwa safari yake kwenda Shaam ambapo alisimama Yathrib. Alipofika aliona mwanamke wa asili ya kiungwana akifanya biashara na mawakala wake - Salma, binti wa 'Amr wa kabila la Khazraj. Hashim alitaka kumuoa na baada ya kukubali kwake, alihamia Makkah kuishi naye kwa muda kabla ya kurudi Yathrib ambako alizaa mwana aliyeitwa Shaybah, ambaye alimlea naye.

Miaka kadhaa baadaye Hashim alikufa katika moja ya safari zake na kuzikwa Gaza. Kaka yake, al Muttalib, alimrithi katika nafasi zake. Siku moja al Muttalib alifikiria juu ya mpwa wake Shaybah. Hivyo, alikwenda Yathrib na kumuomba Salma amkabidhi mtoto huyo sasa kwamba alikuwa amekomaa, kwa kuwa angeweza kurejesha mamlaka ya baba yake kwenye Haram. Aliporudi Makkah, al Muttalib aliingia mji huo na kijana huyo akipanda nyuma yake kwenye ngamia wake. Quraysh, wakidhani kwamba Shaybah alikuwa mtumishi wa al Muttalib, walimwita Abd al Muttalib, mtumishi wa al Muttalib.

Wakati al Muttalib alipotaka kumrejeshea mpwa wake mali aliyoiwacha Hashim, mjomba wake Nawfal alipinga na kuchukua mali hiyo. Abd al Muttalib alingoja hadi alipo komaa hata baada ya kifo cha al Muttalib kisha akaomba msaada wa wajomba zake wa mji wa mama yake huko Yathrib dhidi ya wajomba zake huko Makkah. Wapanda farasi themanini wa Khazraj walifika kutoka Yathrib wakiwa tayari kumpa msaada wa kijeshi aliouhitaji ili kudai haki zake. Nawfal alikataa kupigana na kurejesha mali iliyonyakuliwa. Abd al Muttalib kisha akapewa nafasi ambazo Hashim alikuwa nazo.

Kwa kuwa kisima cha Zamzam kilikuwa kimeharibiwa, maji yalibidi kuletwa kutoka visima vidogo vilivyoko pembezoni mwa Makkah na kuwekwa katika hifadhi ndogo karibu na Ka'bah. Kwa kuwa wingi wa watoto ulichangia sana utekelezaji wa jukumu kama hilo, Abd al Muttalib alikumbana na changamoto hiyo kwani hakuwa na watoto wengi hapo awali.