Historia ya Mtume Muhammad ﷺ somo la 48: Hijra ya kwanza kuelekea Ethiopia

HIJRA YA KWANZA KWENDA HABASHI (ETHIOPIA)

Mateso dhidi ya Waislamu yalianza mwishoni mwa mwaka wa nne wa Utume, yakianza polepole lakini yakaongezeka kwa kasi siku hadi siku hadi kufikia hali mbaya isiyovumilika katikati ya mwaka wa tano. Waislamu walilazimika kufikiria kwa kina njia za kujinusuru na mateso makali waliyokuwa wakipitia. Ni katika kipindi hiki cha dhiki na kukata tamaa ambapo Sura Al-Kahf (Sura ya 18 - Pango) iliteremshwa, ikijumuisha majibu ya moja kwa moja kwa maswali ambayo washirikina wa Makkah walikuwa wakimsumbua nayo Mtume (Rehema na amani zimshukie). Sura hii ina hadithi tatu zenye mifano yenye maana kubwa kwa waumini wa kweli ili waelewe. Hadithi ya Watu wa Pangoni inatoa mwongozo wa moja kwa moja kwa waumini kuhama kutoka maeneo ya ukafiri na dhuluma ili kuepuka majaribu yanayoweza kuwaweka mbali na dini ya haki.

Hadithi ya Watu wa Pangoni (“Na (vijana hao walisema): Na mnapojitenga nao na vile wanavyoviabudu, isipokuwa Mwenyezi Mungu, basi kimbilieni pangoni, Mola wenu atakupeni rehema yake na atakufanyieni jambo lenu kuwa jepesi.” [18:16]).

Hadithi inayofuata ni ya Al-Khidr na Musa (Amani iwe juu yake), ambayo ni rejeo la wazi la mabadiliko ya maisha. Hali za baadaye za maisha si lazima ziwe matokeo ya hali zilizopo sasa, zinaweza kuwa kinyume kabisa. Kwa maneno mengine, vita dhidi ya Waislamu vinaweza kubadilika na wale watesaji wa dhuluma watajikuta wanakumbana na mateso kama yale waliyokuwa wakiwapa Waislamu. Aidha, kuna hadithi ya Dhul-Qarnain, mtawala mwenye nguvu wa mashariki na magharibi, inayosema wazi kuwa Mwenyezi Mungu huwapa waja wake wema urithi wa ardhi. Mwenyezi Mungu pia humleta mtu mwadilifu mara kwa mara ili kuwalinda wanyonge dhidi ya wenye nguvu.

Sura Az-Zumar Kisha Sura Az-Zumar (Sura ya 39 – Makundi) iliteremshwa, ikielekeza moja kwa moja kwenye uhamaji na kueleza kwamba ardhi ya Mwenyezi Mungu ni kubwa na waumini hawapaswi kujiona wamenaswa na nguvu za dhuluma na uovu:

(“Wema ni wa wale wafanyao mema katika dunia hii. Na ardhi ya Mwenyezi Mungu ni kubwa (ikiwa hamuwezi kumwabudu Mwenyezi Mungu mahali, basi nendeni kwingine)! Wale wanaosubiri kwa subira watapewa malipo yao bila ya hesabu.” [39:10]).

Mtume (Rehema na amani zimshukie) alikuwa tayari amefahamu kwamba Ashama Negus, mfalme wa Habashi (Ethiopia), alikuwa mtawala mwadilifu ambaye hakuwaonea raia wake, hivyo aliwaruhusu baadhi ya wafuasi wake kutafuta hifadhi huko Habashi.

Hijra ya Kwanza Mnamo Rajab ya mwaka wa tano wa Utume, kundi la wanaume kumi na wawili na wanawake wanne waliondoka kwenda Habashi. Miongoni mwa wahajiri walikuwa Uthman bin Affan na mkewe Ruqaiyah, binti wa Mtume (Rehema na amani zimshukie). Kuhusu hawa wahajiri wawili, Mtume alisema:
("Hawa ni watu wa kwanza kuhama kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya Ibrahimu na Lut." (Amani iwe juu yao)).

Walitoroka Makkah usiku wa giza na kuelekea baharini ambapo walipata mashua mbili zilizoelekea Habashi, walikokuwa wanakwenda. Habari za kuondoka kwao zilimfikia Quraish, hivyo watu kadhaa walitumwa kuwafuatilia, lakini waumini walikuwa tayari wameondoka Bandarini kuelekea kwenye usalama wao, ambako walipokewa kwa furaha na kukaribishwa vyema.

Matukio Makkah na Kurudi kwa Wahajiri Mnamo Ramadhani ya mwaka huo huo, Mtume aliingia Msikiti Mtakatifu ambapo alikuwepo kundi kubwa la washirikina wa Quraish. Ghafla alianza kusoma Sura An-Najm (Sura ya 41). Maneno yenye nguvu ya Mwenyezi Mungu yaliwafika ghafla na wote walishangazwa nayo. Ilikuwa mara ya kwanza kwao kushtushwa na Ufunuo wa kweli. Waliposikia maneno haya yasiyokuwa na kifani, walitulia kabisa na waliposikia hitimisho la maneno ya Mwenyezi Mungu:
(“Basi angukeni chini na mumwabudu Mwenyezi Mungu.” [53:62]),

washirikina walijikuta wanajisujudu bila kujua, kwa hofu ya Mungu. Baada ya tukio hilo, habari zisizo sahihi zilifikishwa kwa wahajiri wa Habashi kwamba Waquraish wote walikuwa wameingia Uislamu, hivyo baadhi yao walirudi Makkah. Lakini walipokaribia Makkah, waligundua kuwa habari hizo hazikuwa za kweli. Baadhi yao walirudi Habashi, wakati wengine walijaribu kuingia Makkah kwa siri.

Hijra ya Pili Kutokana na mateso makali zaidi waliyokuwa wakipata Waislamu, Mtume aliwaruhusu tena wahamie Habashi kwa mara ya pili. Safari hii, kundi la watu themanini na watatu pamoja na wanawake kumi na tisa walihamia Habashi.