Historia ya Mtume Muhammad ﷺ somo la 44: Historia fupi ya Mke wa Abu Lahab - Arwā bint Ḥarb

Arwā bint Ḥarb, anayejulikana zaidi kama Umm Jamīl, alikuwa mtu maarufu katika historia ya Uislamu miaka ya mwanzoni, akijulikana kwa upinzani wake mkubwa dhidi ya Uislamu na Mtume Muhammad. Alikuwa mke wa Abu Lahab, ami wa Mtume, na dada wa Abu Sufyan, kiongozi mwingine muhimu wa kabila la Quraysh.

Historia ya Familia

Umm Jamīl alitoka katika familia yenye nguvu huko Makka. Baba yake, Harb ibn Umayya, alikuwa kiongozi wa Makka, jambo lililomfanya awe mmoja wa wanawake mashuhuri katika kabila la Quraysh. Yeye na Abu Lahab walikuwa na angalau watoto sita: Utbah, Utaybah, Muattab, Durrah (Fakhita), 'Uzzā, na Khālida. Hata hivyo, kuna utata kuhusu kama alikuwa mama wa Durrah, mwana wa Abu Lahab.

Upinzani dhidi ya Uislamu

Umm Jamīl anajulikana zaidi kwa upinzani wake mkali dhidi ya Mtume Muhammad na ujumbe wake. Pamoja na mume wake, alichukua hatua za dhahiri za kuzuia kuenea kwa Uislamu. Uhasama wake ulikuwa mkubwa kiasi kwamba alitajwa mahsusi katika aya za Qur'an, ambapo alielezewa kama "mbeba kuni za fitina" na kutabiriwa kutupwa katika moto mkali akiwa na kamba ya majani ya mitende shingoni mwake (Qur'an 111).

Muktadha wa kihistoria ya aya hii unajadiliwa kati ya wasomi. Wengine wanapendekeza kuwa ulitokea mwaka wa 613 BK, wakati Mtume Muhammad alipohubiri ujumbe wake hadharani kwa mara ya kwanza katika Mlima Safa, wakati wengine wanahoji kuwa ilikuwa baadaye, karibu na mwaka wa 616 BK, wakati Abu Lahab alipojitenga na ukoo wa Hashim na kukataa kumlinda Mtume Muhammad.

Kumtesa Mtume

Matendo ya Umm Jamīl dhidi ya Mtume hayakuishia kwenye upinzani wa maneno tu. Inasemekana kwamba alikuwa akitandaza miiba katika njia ya Mtume, akikusudia kumuumiza kimwili. Hii ilimfanya apewe jina la utani "mbeba kuni," likiwa na maana ya juhudi zake mbaya za kumuumiza Mtume na huenda pia ikimaanisha hatima yake katika maisha ya baadaye, ambapo angechochea moto wa Jehanamu kumwadhibu mume wake.

Tukio Katika Kaaba

Umm Jamīl aliposikia kuwa Mtume alikuwa ameteremshiwa aya zinazomhusu yeye na mume wake, alikasirika sana. Alienda Kaaba akiwa amebeba jiwe la kusagia, akikusudia kumdhuru Mtume. Hata hivyo, hakumwona Mtume ingawa alikuwa hapo. Alionyesha hasira yake kwa Abu Bakr, akamsomea shairi lililomkashifu Mtume Muhammad, na kisha akaondoka bila kutambua kwamba Muhammad alikuwa hapo muda wote.

Kifo chake

Maulamaa hawakuwa na haja ya kujadili kuhusu kifo chake, hata hivyo baadhi ya makala  zinasema kuwa mke wa Abu Lahab alikufa akiwa hana imani kafiri. Kwa mujibu wa makala hizo, kama adhabu kwa mateso aliyompa Mtume Muhammad (S.A.W.), mwanamke huyu aliona kichwa cha mwanawe Utba kikikatwa na simba au dubu baada ya kushuhudia kifo cha kutisha cha mume wake. Kisha, aliona kwa macho yake mwenyewe watoto wake wawili wakisilimu wakati wa ushindi wa Makka. Wakati alipokuwa akijikunjakunja kwa uchungu baada ya matukio hayo yote ya kusikitisha, siku moja, alipokuwa akijaribu kubeba nyasi zenye miiba kwa kutumia kamba, ambayo imeelezewa katika Qur'an kama "kamba ya majani ya mitende shingoni mwake," alijikuta akianguka ghafla, na kamba hiyo ilimkaba shingoni, na hivyo kusababisha kifo chake akiwa mshirikina. 

Kulingana na maelezo hayo, pamoja na tafsiri za wanazuoni wanaosema kuwa aya inayosema "kamba ya majani ya mitende shingoni mwake" ni maelezo ya hali yake huko Jahannam, pia inachukuliwa kuwa ishara kwamba atakabwa na kamba aliyotumia kutesa Mtume (S.A.W.) wakati wa kubeba kuni zenye miiba na kuangamia kwa kifo wakati wa kifo chake...