Wake wa Mtume Muhammad (S.A.W): Maisha na Jinsi Walivyoaga Dunia

Mtume Muhammad (S.A.W) alioa jumla ya wanawake 11, ambapo wawili miongoni mwao walifariki dunia yeye akiwa bado yu hai, na tisa waliobaki waliishi baada ya kufa kwake. Siku moja, wake zake walimuuliza swali: "Ni nani kati yetu atakayekuwa wa kwanza kuungana nawe baada ya kufa kwako?" Mtume akajibu: "Yule mwenye mkono mrefu zaidi miongoni mwenu." Wake zake walichukua kijiti na kuanza kupima mikono yao, lakini wote walikosea maana ya kauli hiyo. Hapa tunaangalia maisha na jinsi kila mmoja wa wake wa Mtume alivyoaga dunia, kuanzia wa kwanza hadi wa mwisho kabisa.

 

 

Khadijah alikuwa mwanamke mfanyabiashara mwenye heshima na utajiri mkubwa huko Makka. Alimkodi kijana mmoja aliyefahamika kwa uaminifu wake ili afanye biashara na misafara yake; kijana huyo alikuwa Muhammad. Alivutiwa sana na tabia yake kiasi kwamba yeye mwenyewe alituma ombi la ndoa kwake.

 

 

Wakati ufunuo wa kwanza uliposhuka katika pango la Hira, Mtume alirudi nyumbani akitetemeka na kusema, "Nifunikeni, nifunikeni." Khadijah alimfunika, akamtuliza, na kumwambia: "Mungu hatakudhalilisha kamwe. Wewe unaunganisha undugu, unawasaidia wanyonge, na unawategemea watu walio katika dhiki." Alikuwa mtu wa kwanza kabisa duniani kumwamini. Kwa muda wa miaka 25, alisimama upande wake na kutumia utajiri wake wote kwa ajili ya ujumbe wa Kiislamu.

 

 

Khadijah alifariki dunia huko Makka miaka mitatu kabla ya Hijra (kuhamia Medina). Katika mwaka huo huo, Mtume alimpoteza pia ami yake Abu Talib, aliyekuwa mlinzi wake. Mwaka huo ukajulikana kama "Mwaka wa Huzuni." Mtume hakumsahau kamwe; miaka mingi baadaye, kila alipochinja kondoo, alikuwa akituma sehemu ya nyama hiyo kwa marafiki zake Khadijah.

 

 

Baada ya kuhamia Medina, Mtume alimuoa Zaynab bint Khuzaymah. Mume wake wa kwanza alikuwa ameuawa akipigana kwa ajili ya Uislamu. Alikuwa mkarimu sana kwa maskini kiasi kwamba watu walimpa jina la utani la "Ummul-Masakin" (Mama wa Maskini).

Hata hivyo, ndoa yake ilidumu kwa miezi michache tu. Zaynab alifariki dunia akiwa bado mdogo, na Mtume mwenyewe alimsalia. Yeye na Khadijah walikuwa wake wawili tu waliofariki dunia wakati Mtume akiwa bado hai.

Kufuatia kifo cha Mtume Muhammad (S.A.W), wake tisa aliowaacha nyuma hawakuolewa tena na mwanamke yeyote, kwani Qur'ani iliwataja kama "Mama wa Waumini." Moja baada ya mwingine, walianza kumfuata.

Wake wa Mtume walikuwa wamechukua maneno yake kirasmi kwa kupima urefu wa mikono yao, ambapo Sawdah ndiye aliyekuwa na mikono mirefu zaidi kiungo. Lakini si Sawdah aliyekufa kwanza; alikuwa ni Zaynab bint Jahsh. Hapo ndipo walipoewa maana halisi: "mkono mrefu" haukumaanisha urefu wa kiungo, bali ulimaanisha mkono unaotoa sadaka zaidi. Zaynab alikuwa akifanya kazi kwa mikono yake mwenyewe (kushona na kutengeneza ngozi) na kutoa kila alichochuma kama sadaka.

 

 

Zaynab alikuwa binamu wa Mtume. Ndoa yake nayo ilipangwa na Mwenyezi Mungu mwenyewe ndani ya Qur'ani. Alikuwa akijivunia mbele ya wake wengine akisema, "Familia zenu ziliwaoza, lakini Mungu alinioza kwake kutoka juu ya mbingu saba." Alifariki dunia huko Medina wakati wa utawala wa Umar ibn al-Khattab, takriban miaka 9 baada ya kifo cha Mtume, akiwa wa kwanza kumfuata miongoni mwa wale tisa.

 

 

Baada ya kifo cha Khadijah, nyumba ya Mtume ilikuwa tupu na mabinti zake walikuwa bado wadogo. Sawdah alikuwa mwanamke aliyemuoa ili kurudisha furaha na uhai nyumbani kwake. Alipokuwa mzee, alitoa zamu yake ya usiku na Mtume akampa Aisha, kwani nia yake kubwa ilikuwa ni kubaki tu kuwa mke wa Mtume duniani na akhera. Katika Hija ya Farewell (Hija ya Kuaga), Mtume aliwaambia wake zake kwamba baada ya Hija hii wanapaswa kubaki majumbani mwao. Sawdah aliyachukua maneno hayo kwa uzito mkubwa; hakusafiri tena kwa ajili ya Hija wala Umrah na alibaki nyumbani kwake hadi alipofia Medina.

 

 

Hafsah alikuwa binti wa Umar ibn al-Khattab. Mume wake wa kwanza alipigana katika Vita vya Badr na alifariki Medina muda mfupi baadaye. Umar alikuwa na wasiwasi sana kwa binti yake aliyekuwa mjane mdogo, kiasi kwamba alienda kuomba aolewe na Uthman na kisha Abu Bakr, lakini wote wawili walikaa kimya. Baadaye Mtume mwenyewe alimuoa.

 

 

Heshima kubwa zaidi ya Hafsah ilikuja baada ya kifo cha Mtume. Wakati Qur'ani ilipokusanywa kwa mara ya kwanza kuwa kitabu kimoja kilichoandikwa (Msahafu), kitabu hicho kiliwekwa chini ya ulinzi wa Hafsah. Miaka mingi baadaye, Uthman alipotengeneza nakala za Qur'ani na kuzituma katika ulimwengu wa Kiislamu, nakala ya asili ilitoka nyumbani kwa Hafsah. Alifariki dunia huko Medina wakati wa utawala wa Muawiyah.

 

 

Umm Habibah alikuwa binti wa Abu Sufyan, kiongozi wa Maquraishi na mmoja wa maadui wakubwa wa Mtume kwa wakati huo. Alikubali Uislamu na kukimbilia Abyssinia (Uhabeshi) pamoja na mume wake. Lakini akiwa huko, mume wake aliuacha Uislamu na kuwa Mkristo, akamuacha peke yake katika nchi ya ugenini akiwa na binti mdogo.

 

 

Kisha mjumbe alikuja kwake kutoka kwa Mfalme wa Abyssinia (Negus/Najashi), akimjulisha kuwa Mtume ametuma posho ya ndoa. Mfalme mwenyewe alifungisha ndoa hiyo kwa niaba ya Mtume na kumlipia mahari kutoka kwenye utajiri wake mwenyewe. Binti wa adui mkubwa wa Mtume akawa Mama wa Waumini. Alifariki dunia huko Medina wakati wa utawala wa kaka yake, Muawiyah.

 

 

Juwayriyah alikuwa binti wa chifu wa kabila la Banu al-Mustaliq, waliopigana dhidi ya Waislamu. Baada ya vita, alikuwa miongoni mwa mateka. Mtume alimuoa, na Maswahaba waliposikia habari hizo, walisema: "Mateka hawa sasa ni wakwe wa Mtume wa Mungu," hivyo wakawaachilia huru mateka wote. Zaidi ya familia 100 ziliachiliwa huru kwa sababu ya ndoa hiyo moja. Aisha alisema, "Sijawahi kuona mwanamke aliyeta mbaraka mkubwa kwa watu wake kama Juwayriyah." Alifariki dunia huko Medina baada ya kuishi maisha marefu ya ibada.

 

 

Safiyyah alikuwa binti wa chifu wa kabila la Kiyahudi la Banu al-Nadir. Ukoo wake ulirudi nyuma hadi kwa Nabii Harun, kaka yake Nabii Musa (A.S). Baada ya kuolewa na Mtume, baadhi ya watu walimkejeli kwa sababu ya asili yake, naye alikuja kwa Mtume akilia. Mtume alimwambia: "Wewe ni binti wa Mtume (Harun), ami yako ni Mtume (Musa), na wewe ni mke wa Mtume (Muhammad). Kwa hiyo wana nini cha kujivunia juu yako?" Safiyyah aliishi miaka 40 baada ya Mtume na akazikwa Medina.

 

 

Maymunah alikuwa mwanamke wa mwisho kuolewa na Mtume. Harusi yao ilifanyika katika sehemu iliyoitwa Sarif, bonde lililopo njiani kuelekea Makka. Miaka mingi baadaye, akiwa mwanamke mzee, alikuwa akisafiri katika barabara hiyo hiyo. Akiwa Sarif—katika sehemu ile ile aliyolewa na Mtume—alifariki dunia na wakazikwa hapo hapo. Katika mazishi yake, Ibn Abbas aliwaambia watu: "Huyu ni mke wa Mtume. Mkiunyanyua jeneza lake, msiutitikise. Kuweni wapole kwake."

 

 

Aisha alikuwa binti wa Abu Bakr, na alikuwa mke aliyependwa zaidi na Mtume huko Medina. Alikuja kuwa mmoja wa wanachuoni wakubwa wa Uislamu; maelfu ya hadithi za Mtume zilitufikia kupitia kweye. Ilikuwa katika chumba chake ambapo Mtume alitumia siku zake za mwisho, na alifariki dunia akiwa amejipumzisha kati ya kifua na shingo yake.

 

Aisha aliishi karibu miaka 50 baada ya Mtume. Kabla ya kufa, aliomba asizikwe katika chumba chake kando ya Mtume, akisema: "Nizikeni pamoja na wenzangu, wake wengine wa Mtume huko Al-Baqi." Alifariki wakati wa mwezi wa Ramadhani na kuzikwa usiku.

 

 

Umm Salamah alipitia moja ya safari zenye maumivu makubwa katika Uislamu wa mapema. Alipojaribu kuhamia Medina na mumewe Abu Salamah na mtoto wao mchanga, familia yake ilimzuia na kumtenganisha na mumewe, huku familia ya mumewe ikamnyang'anya mtoto. Kwa mwaka mzima, alikuwa akikaa kila siku sehemu waliyotenganishwa akilia.

 

Baadaye mume wake alipofariki kutokana na majeraha ya vita, alikumbuka dua aliyofundishwa na Mtume: "Ee Mungu, nilipe katika msiba wangu na unibadilishie kitu bora zaidi yake." Alijiuliza, ni nani anayeweza kuwa bora kuliko Abu Salamah? Kisha Mtume mwenyewe aliposha na kumuoa. Umm Salamah alikuwa mwanamke mwenye busara kubwa; katika Mkataba wa Hudaybiyyah, alikuwa ndiye aliyemshauri Mtume jinsi ya kuamuru maswahaba kutoa vichwa vyao na kuchinja wanyama pale waliposita. Alikuwa mke wa mwisho wa Mtume kufariki dunia, takriban miaka 50 baada ya Mtume, na kifo chake kilihitimisha zama za Mama wa Waumini.

Wanawake hawa 11 walikuwa nguzo imara; wawili waliondoka Mtume akiwa hai, na tisa walibeba ujumbe wake kwa miongo kadhaa baada ya yeye kuondoka. Walifundisha maneno yake, walilinda Qur'ani, na kuwalisha maskini. Jibu la Mtume kuhusu "mkono mrefu" halikuwa na maana ya kimaumbile, bali lilimaanisha mkono wenye ukarimu na utoaji mkubwa zaidi. Hili linatubakishia swali la kujiuliza: Ikiwa mikono yetu ingepimwa leo kwa kigezo cha kutoa sadaka na wema, je, ingekuwa na urefu gani?