Somo hili linaelezea magonjwa nyemelezi yanayoshambulia watu wanaoishi na VVU, hasa pale kinga ya mwili inapokuwa imedhoofika. Pia linafafanua dalili kuu za magonjwa haya na hatua zinazoweza kuchukuliwa ili kuyaepuka au kuyatibu mapema.
VVU unapotishia mfumo wa kinga ya mwili, magonjwa mbalimbali ambayo kwa kawaida mwili huweza kuyazuia huanza kushambulia. Haya huitwa magonjwa nyemelezi (opportunistic infections), kwa sababu hutumia udhaifu wa kinga mwilini kushambulia. Kuzuia na kutibu magonjwa haya ni muhimu kwa maisha ya mtu aliyeambukizwa.
Ni magonjwa yanayopata nafasi ya kuambukiza mtu wakati kinga ya mwili ikiwa dhaifu.
Mara nyingi hayaonekani kwa watu wenye kinga imara.
Kifua kikuu (TB): Ugonjwa wa mapafu unaoshambulia sana watu wenye VVU. Ni kisababishi kikuu cha vifo.
Fangasi wa midomoni (oral thrush): Fangasi wanaoshambulia sehemu za mdomo na koo.
Nimonia (Pneumocystis pneumonia – PCP): Hushambulia mapafu, husababisha kikohozi, pumzi fupi na homa.
Herpes Simplex: Vidonda sehemu za siri au mdomoni.
Toxoplasmosis: Huathiri ubongo, macho, na viungo vingine.
Kansa zinazohusiana na VVU: Mfano – Kaposi’s sarcoma, lymphoma.
Homa za mara kwa mara zisizoisha
Kupungua kwa uzito bila sababu
Kikohozi cha muda mrefu au chenye damu
Kuharisha kwa muda mrefu
Vidonda au madoa mdomoni na sehemu za siri
Maumivu ya kichwa sugu na kuchanganyikiwa
Kuanza dawa za ARV mapema – huhifadhi kinga ya mwili
Kunywa dawa kinga za magonjwa nyemelezi, kama cotrimoxazole
Kuepuka mazingira yenye vumbi, moshi au mtu mwenye TB
Kula chakula safi na chenye lishe bora
Kujitunza kwa usafi wa mwili na mazingira
Wengi huweza kutibiwa kama wakigunduliwa mapema
Dawa hutolewa kulingana na aina ya ugonjwa (antibiotics, antifungals, anti-TB, nk)
Daktari huweza pia kubadilisha mpangilio wa ARV kama ugonjwa unaendelea
Magonjwa nyemelezi ni tishio kubwa kwa watu wanaoishi na VVU hasa pale wanapochelewa kuanza dawa au kutofuatilia matibabu yao. Kwa ufuatiliaji mzuri wa afya, matumizi sahihi ya ARV na usafi wa maisha, magonjwa haya yanaweza kuzuiwa au kutibiwa mapema kabla hayajaenea na kusababisha madhara makubwa.
Jiunge nasi WhatsApp kupata update zetuUmeionaje Makala hii.. ?
Somo hili linaangazia umuhimu wa msaada wa kisaikolojia kwa watu wanaoishi na VVU. Linazungumzia changamoto za kihisia zinazoweza kutokea, namna za kukabiliana nazo, na huduma zinazopatikana kusaidia kujenga moyo imara na maisha yenye matumaini.
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza umuhimu wa kutumia kondomu kwa usahihi katika kuzuia maambukizi ya VVU na magonjwa mengine ya zinaa. Pia linaelezea hatua kwa hatua jinsi ya kutumia kondomu, aina mbalimbali za kondomu, na masuala ya kawaida yanayoweza kuleta changamoto katika matumizi yake.
Soma Zaidi...Virusi vya UKIMWI (VVU) haviwezi kuishi muda mrefu nje ya mwili wa binadamu. Mara damu au majimaji yenye virusi yanapotoka nje, virusi huanza kufa haraka kutokana na mwanga wa jua, hewa, na joto. Kwa kawaida, VVU hufa ndani ya dakika chache hadi saa chache, na haviwezi kusababisha maambukizi nje ya mwili
Soma Zaidi...Koo ni mojawapo ya maeneo ya mwili ambayo huathiriwa mapema na kwa urahisi katika mwili wa mtu aliyeambukizwa virusi vya UKIMWI (VVU). Dalili zinazotokea kwenye koo zinaweza kuwa za moja kwa moja kutokana na virusi vya HIV, au kutokana na maambukizi nyemelezi yanayotokea wakati kinga ya mwili inapodhoofika. Somo hili linaelezea dalili kuu zinazojitokeza kwenye koo kwa watu wanaoishi na HIV, likieleza sababu zake, uhusiano wake na kinga ya mwili (CD4), na likinukuu ushahidi kutoka taasisi muhimu kama CDC, WHO, na Mayo Clinic.
Soma Zaidi...Somo hili linajadili changamoto za kijamii wanazokutana nazo watu wanaoishi na VVU, hususan unyanyapaa na ubaguzi. Pia linaeleza namna mtu anaweza kujikubali, kuimarisha mahusiano na jamii, na jinsi jamii inavyoweza kushiriki katika kupunguza unyanyapaa kwa elimu na huruma.
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza umuhimu wa lishe bora kwa watu wanaoishi na VVU. Linafafanua namna lishe nzuri inavyosaidia mwili kupambana na virusi, kuimarisha kinga, kusaidia utendaji wa dawa za ARV, na kuboresha afya kwa ujumla.
Soma Zaidi...Dalili za UKIMWI huathiri sehemu nyingi za mwili, lakini ulimi ni mojawapo ya maeneo ya kwanza kuonyesha mabadiliko kutokana na kushuka kwa kinga ya mwili. Makala hii inazungumzia dalili kuu zinazojitokeza kwenye ulimi kwa watu wanaoishi na virusi vya UKIMWI (VVU), zikiwemo oral candidiasis, hairy leukoplakia, vidonda, Kaposi’s sarcoma, glossitis na kukauka kwa ulimi. Kila dalili imeelezewa kwa kutumia ushahidi kutoka taasisi za afya kama CDC, WHO, Mayo Clinic, na NIH, ili kusaidia jamii na wahudumu wa afya kutambua na kutoa huduma kwa wakati.
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza maana ya seli za CD4 na kipimo cha viral load, vinavyotumika kufuatilia maendeleo ya afya kwa watu wanaoishi na VVU. Vipimo hivi viwili husaidia madaktari kuelewa hatua ya ugonjwa na kutoa matibabu sahihi kwa wakati.
Soma Zaidi...Somo hili linafafanua dalili za awali zinazoweza kujitokeza muda mfupi baada ya mtu kuambukizwa VVU. Dalili hizi zinaweza kufanana na magonjwa ya kawaida kama mafua, na mara nyingi hupita bila kutambuliwa. Ufahamu wa dalili hizi unasaidia mtu kuchukua hatua mapema ya kupima na kuanza tiba.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea uhusiano kati ya VVU na uzazi. Linalenga kujibu maswali muhimu kama: Je, mtu mwenye VVU anaweza kupata mtoto asiye na maambukizi? Linazungumzia pia hatua za kuzuia maambukizi kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto, na mbinu salama za uzazi kwa wenza wenye VVU au mmoja wao akiwa na VVU.
Soma Zaidi...