Somo hili linaelezea magonjwa nyemelezi yanayoshambulia watu wanaoishi na VVU, hasa pale kinga ya mwili inapokuwa imedhoofika. Pia linafafanua dalili kuu za magonjwa haya na hatua zinazoweza kuchukuliwa ili kuyaepuka au kuyatibu mapema.
VVU unapotishia mfumo wa kinga ya mwili, magonjwa mbalimbali ambayo kwa kawaida mwili huweza kuyazuia huanza kushambulia. Haya huitwa magonjwa nyemelezi (opportunistic infections), kwa sababu hutumia udhaifu wa kinga mwilini kushambulia. Kuzuia na kutibu magonjwa haya ni muhimu kwa maisha ya mtu aliyeambukizwa.
Ni magonjwa yanayopata nafasi ya kuambukiza mtu wakati kinga ya mwili ikiwa dhaifu.
Mara nyingi hayaonekani kwa watu wenye kinga imara.
Kifua kikuu (TB): Ugonjwa wa mapafu unaoshambulia sana watu wenye VVU. Ni kisababishi kikuu cha vifo.
Fangasi wa midomoni (oral thrush): Fangasi wanaoshambulia sehemu za mdomo na koo.
Nimonia (Pneumocystis pneumonia – PCP): Hushambulia mapafu, husababisha kikohozi, pumzi fupi na homa.
Herpes Simplex: Vidonda sehemu za siri au mdomoni.
Toxoplasmosis: Huathiri ubongo, macho, na viungo vingine.
Kansa zinazohusiana na VVU: Mfano – Kaposi’s sarcoma, lymphoma.
Homa za mara kwa mara zisizoisha
Kupungua kwa uzito bila sababu
Kikohozi cha muda mrefu au chenye damu
Kuharisha kwa muda mrefu
Vidonda au madoa mdomoni na sehemu za siri
Maumivu ya kichwa sugu na kuchanganyikiwa
Kuanza dawa za ARV mapema – huhifadhi kinga ya mwili
Kunywa dawa kinga za magonjwa nyemelezi, kama cotrimoxazole
Kuepuka mazingira yenye vumbi, moshi au mtu mwenye TB
Kula chakula safi na chenye lishe bora
Kujitunza kwa usafi wa mwili na mazingira
Wengi huweza kutibiwa kama wakigunduliwa mapema
Dawa hutolewa kulingana na aina ya ugonjwa (antibiotics, antifungals, anti-TB, nk)
Daktari huweza pia kubadilisha mpangilio wa ARV kama ugonjwa unaendelea
Magonjwa nyemelezi ni tishio kubwa kwa watu wanaoishi na VVU hasa pale wanapochelewa kuanza dawa au kutofuatilia matibabu yao. Kwa ufuatiliaji mzuri wa afya, matumizi sahihi ya ARV na usafi wa maisha, magonjwa haya yanaweza kuzuiwa au kutibiwa mapema kabla hayajaenea na kusababisha madhara makubwa.
Jiunge nasi WhatsApp kupata update zetuUmeionaje Makala hii.. ?
Somo hili linaangazia harakati za uvumbuzi wa tiba za VVU na UKIMWI kuanzia dawa za Antiretroviral Therapy (ART) zinazoelekezwa kuzuia na kudhibiti ugonjwa hadi juhudi za sasa za kutafuta tiba kamili. Pia linaelezea hadithi za watu waliopona kwa bahati nasibu kama chanzo cha matumaini kwa dunia.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea kwa kina kuhusu dawa za ARV (Antiretroviral drugs), namna zinavyofanya kazi dhidi ya virusi vya VVU, umuhimu wake katika maisha ya mtu aliyeambukizwa, na kwanini matumizi sahihi ya dawa hizi ni muhimu kwa afya na uhai wa muda mrefu.
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza jinsi watoto wanavyoweza kuambukizwa VVU, njia za utambuzi wa mapema wa maambukizi, na aina za tiba zinazotolewa kwa watoto wanaoishi na VVU ili kuimarisha afya zao na maisha yao.
Soma Zaidi...Somo hili linajadili changamoto za kijamii wanazokutana nazo watu wanaoishi na VVU, hususan unyanyapaa na ubaguzi. Pia linaeleza namna mtu anaweza kujikubali, kuimarisha mahusiano na jamii, na jinsi jamii inavyoweza kushiriki katika kupunguza unyanyapaa kwa elimu na huruma.
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza hatua za kuchukua baada ya mtu kugundua ameambukizwa VVU. Linaweka wazi kuwa maisha hayaishii hapo, bali mtu anaweza kuishi maisha marefu, yenye afya na matumaini kwa kufuata ushauri wa kitabibu, kutumia dawa kwa usahihi, na kujitunza kiafya na kisaikolojia.
Soma Zaidi...Ingawa UKIMWI (VVU) huathiri zaidi mfumo wa kinga ya mwili, pia huweza kuleta mabadiliko ya kimwili katika maeneo mbalimbali ya mwili, yakiwemo nywele. Kwa watu wanaoishi na HIV, mabadiliko katika afya ya nywele yanaweza kuwa kiashiria cha matatizo ya lishe, kinga dhaifu, madhara ya dawa au magonjwa nyemelezi. Somo hili linaelezea kwa kina dalili zinazoweza kuonekana kwenye nywele kwa wagonjwa wa UKIMWI, likizingatia ushahidi kutoka taasisi za afya kama CDC, Mayo Clinic, na WHO.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea maana ya VVU (Virusi Vya Ukimwi) na UKIMWI (Upungufu wa Kinga Mwilini), tofauti zao, na uhusiano wao. Hili ni somo la msingi kwa yeyote anayetaka kuelewa maradhi haya, chanzo chake, na hatua zake za maendeleo hadi kufikia ukosefu mkubwa wa kinga mwilini.
Soma Zaidi...Somo hili linaangazia umuhimu wa msaada wa kisaikolojia kwa watu wanaoishi na VVU. Linazungumzia changamoto za kihisia zinazoweza kutokea, namna za kukabiliana nazo, na huduma zinazopatikana kusaidia kujenga moyo imara na maisha yenye matumaini.
Soma Zaidi...Somo hili linafafanua dalili za awali zinazoweza kujitokeza muda mfupi baada ya mtu kuambukizwa VVU. Dalili hizi zinaweza kufanana na magonjwa ya kawaida kama mafua, na mara nyingi hupita bila kutambuliwa. Ufahamu wa dalili hizi unasaidia mtu kuchukua hatua mapema ya kupima na kuanza tiba.
Soma Zaidi...Virusi vya UKIMWI (VVU) haviwezi kuishi muda mrefu nje ya mwili wa binadamu. Mara damu au majimaji yenye virusi yanapotoka nje, virusi huanza kufa haraka kutokana na mwanga wa jua, hewa, na joto. Kwa kawaida, VVU hufa ndani ya dakika chache hadi saa chache, na haviwezi kusababisha maambukizi nje ya mwili
Soma Zaidi...