Somo hili linaelezea kwa kina kuhusu dawa za ARV (Antiretroviral drugs), namna zinavyofanya kazi dhidi ya virusi vya VVU, umuhimu wake katika maisha ya mtu aliyeambukizwa, na kwanini matumizi sahihi ya dawa hizi ni muhimu kwa afya na uhai wa muda mrefu.
Tangu kugunduliwa kwa dawa za kufubaza virusi (ARVs), maisha ya watu wanaoishi na VVU yamebadilika sana. Hizi ni dawa maalum zinazosaidia kuzuia virusi kuongezeka mwilini na hivyo kulinda kinga ya mwili. Kujua namna zinavyofanya kazi, matumizi yake sahihi, na faida zake kunamwezesha mtu kuishi maisha yenye afya bora.
ARV ni kifupi cha Antiretroviral drugs, yaani dawa zinazopambana na virusi vya VVU.
Hazitibu VVU, bali huzuia virusi kuongezeka na kulinda kinga ya mwili.
Lengo ni kupunguza virusi hadi kufikia kiwango cha kutogundulika (undetectable).
VVU huingia ndani ya seli za kinga na kuzaliana.
ARV hukatiza hatua mbalimbali za uzalishaji wa virusi.
Kwa njia hiyo, virusi hupungua mwilini na kinga huimarika.
Kuna madaraja mbalimbali ya ARV, lakini huwa hutolewa kwa pamoja kama mchanganyiko. Mfano:
Tenofovir + Lamivudine + Dolutegravir (TLD) – hii ni mchanganyiko wa kidonge kimoja chenye dawa tatu.
Daktari huchagua dawa kulingana na hali ya mgonjwa.
Dawa zichukuliwe kila siku, saa ile ile, bila kuruka siku.
Kutozingatia ratiba husababisha virusi kujizoea dawa (resistance), jambo ambalo huweza kufanya tiba ishindwe.
Kupunguza kiwango cha virusi (viral load)
Kulinda na kurudisha kinga ya mwili (kupanda kwa seli za CD4)
Kupunguza hatari ya kuambukiza wengine
Kupunguza hatari ya magonjwa nyemelezi
Kuongeza muda wa kuishi kwa afya
Kichefuchefu, kuumwa kichwa, uchovu – hujitokeza mwanzoni kisha hupotea
Madhara makubwa ni nadra – toa taarifa kwa daktari ukiona mabadiliko makubwa mwilini
Kamwe usikatishe dawa bila ushauri wa daktari
Dawa za ARV ni kinga ya uhai kwa watu wanaoishi na VVU. Zinapochukuliwa kwa usahihi na kwa muda wote, zinaweza kudhibiti virusi kwa kiwango kikubwa na kuruhusu mtu kuishi maisha ya kawaida kabisa. Nidhamu na ufuatiliaji wa dawa hizi ni silaha kuu katika mapambano dhidi ya UKIMWI.
Jiunge nasi WhatsApp kupata update zetuUmeionaje Makala hii.. ?
Somo hili linaelezea kwa kina njia kuu nne zinazoweza kusababisha maambukizi ya VVU (Virusi vya Ukimwi) kutoka mtu mmoja kwenda kwa mwingine. Pia linabainisha njia ambazo haziwezi kusababisha maambukizi, ili kupunguza dhana potofu na kuondoa hofu zisizo na msingi.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea dhana ya viral load (idadi ya virusi mwilini) katika maambukizi ya VVU, maana ya viral load kufikia kiwango cha βundetectableβ (kutopatikana), na athari zake kwa uwezo wa kuambukiza virusi kwa wengine.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea umuhimu wa kupima VVU, aina mbalimbali za vipimo vinavyopatikana, na hatua zinazofuatia baada ya upimaji. Lengo ni kuwahamasisha watu kupima kwa hiari, mara kwa mara, na bila hofu au aibu, kwa kuwa upimaji ndiyo njia pekee ya kuthibitisha maambukizi.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea mchakato wa VVU kuhamia hatua ya UKIMWI, muda unaochukua, mambo yanayoweza kuharakisha au kuchelewesha maendeleo ya ugonjwa, na jinsi viwango vya CD4 vinavyotumika kutambua hatua ya UKIMWI.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea uhusiano kati ya VVU na uzazi. Linalenga kujibu maswali muhimu kama: Je, mtu mwenye VVU anaweza kupata mtoto asiye na maambukizi? Linazungumzia pia hatua za kuzuia maambukizi kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto, na mbinu salama za uzazi kwa wenza wenye VVU au mmoja wao akiwa na VVU.
Soma Zaidi...Dalili za mwanzo za UKIMWI (VVU) kwa mwanamke zinaweza kufanana kwa kiasi kikubwa na zile za wanaume, lakini pia zipo dalili ambazo huathiri zaidi wanawake kutokana na tofauti za kibaolojia. Makala hii inachambua dalili za awali ambazo mara nyingi hujitokeza kwa mwanamke aliyeambukizwa VVU, kwa kutumia ushahidi kutoka taasisi kama CDC, WHO, na UNAIDS. Dalili hizi hutokea wiki 2 hadi miezi 3 baada ya maambukizi, na mara nyingi huchanganywa na hali za kawaida kama mafua au mabadiliko ya homoni. Kutambua mapema dalili hizi ni muhimu kwa utambuzi wa haraka na uanzishaji wa matibabu.
Soma Zaidi...Virusi vya UKIMWI (VVU) haviwezi kuishi muda mrefu nje ya mwili wa binadamu. Mara damu au majimaji yenye virusi yanapotoka nje, virusi huanza kufa haraka kutokana na mwanga wa jua, hewa, na joto. Kwa kawaida, VVU hufa ndani ya dakika chache hadi saa chache, na haviwezi kusababisha maambukizi nje ya mwili
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza njia mbalimbali za kinga dhidi ya VVU, ikiwa ni pamoja na matumizi ya dawa za kuzuia maambukizi (PrEP na PEP), mbinu za kuzuia kuambukizwa, na hali ya sasa kuhusu maendeleo ya chanjo dhidi ya VVU.
Soma Zaidi...Somo hili linajadili changamoto za kijamii wanazokutana nazo watu wanaoishi na VVU, hususan unyanyapaa na ubaguzi. Pia linaeleza namna mtu anaweza kujikubali, kuimarisha mahusiano na jamii, na jinsi jamii inavyoweza kushiriki katika kupunguza unyanyapaa kwa elimu na huruma.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea maana ya VVU (Virusi Vya Ukimwi) na UKIMWI (Upungufu wa Kinga Mwilini), tofauti zao, na uhusiano wao. Hili ni somo la msingi kwa yeyote anayetaka kuelewa maradhi haya, chanzo chake, na hatua zake za maendeleo hadi kufikia ukosefu mkubwa wa kinga mwilini.
Soma Zaidi...