Somo hili linaelezea kwa kina kuhusu dawa za ARV (Antiretroviral drugs), namna zinavyofanya kazi dhidi ya virusi vya VVU, umuhimu wake katika maisha ya mtu aliyeambukizwa, na kwanini matumizi sahihi ya dawa hizi ni muhimu kwa afya na uhai wa muda mrefu.
Tangu kugunduliwa kwa dawa za kufubaza virusi (ARVs), maisha ya watu wanaoishi na VVU yamebadilika sana. Hizi ni dawa maalum zinazosaidia kuzuia virusi kuongezeka mwilini na hivyo kulinda kinga ya mwili. Kujua namna zinavyofanya kazi, matumizi yake sahihi, na faida zake kunamwezesha mtu kuishi maisha yenye afya bora.
ARV ni kifupi cha Antiretroviral drugs, yaani dawa zinazopambana na virusi vya VVU.
Hazitibu VVU, bali huzuia virusi kuongezeka na kulinda kinga ya mwili.
Lengo ni kupunguza virusi hadi kufikia kiwango cha kutogundulika (undetectable).
VVU huingia ndani ya seli za kinga na kuzaliana.
ARV hukatiza hatua mbalimbali za uzalishaji wa virusi.
Kwa njia hiyo, virusi hupungua mwilini na kinga huimarika.
Kuna madaraja mbalimbali ya ARV, lakini huwa hutolewa kwa pamoja kama mchanganyiko. Mfano:
Tenofovir + Lamivudine + Dolutegravir (TLD) – hii ni mchanganyiko wa kidonge kimoja chenye dawa tatu.
Daktari huchagua dawa kulingana na hali ya mgonjwa.
Dawa zichukuliwe kila siku, saa ile ile, bila kuruka siku.
Kutozingatia ratiba husababisha virusi kujizoea dawa (resistance), jambo ambalo huweza kufanya tiba ishindwe.
Kupunguza kiwango cha virusi (viral load)
Kulinda na kurudisha kinga ya mwili (kupanda kwa seli za CD4)
Kupunguza hatari ya kuambukiza wengine
Kupunguza hatari ya magonjwa nyemelezi
Kuongeza muda wa kuishi kwa afya
Kichefuchefu, kuumwa kichwa, uchovu – hujitokeza mwanzoni kisha hupotea
Madhara makubwa ni nadra – toa taarifa kwa daktari ukiona mabadiliko makubwa mwilini
Kamwe usikatishe dawa bila ushauri wa daktari
Dawa za ARV ni kinga ya uhai kwa watu wanaoishi na VVU. Zinapochukuliwa kwa usahihi na kwa muda wote, zinaweza kudhibiti virusi kwa kiwango kikubwa na kuruhusu mtu kuishi maisha ya kawaida kabisa. Nidhamu na ufuatiliaji wa dawa hizi ni silaha kuu katika mapambano dhidi ya UKIMWI.
Jiunge nasi WhatsApp kupata update zetuUmeionaje Makala hii.. ?
Somo hili linaelezea mchakato wa VVU kuhamia hatua ya UKIMWI, muda unaochukua, mambo yanayoweza kuharakisha au kuchelewesha maendeleo ya ugonjwa, na jinsi viwango vya CD4 vinavyotumika kutambua hatua ya UKIMWI.
Soma Zaidi...Somo hili linaangazia umuhimu wa msaada wa kisaikolojia kwa watu wanaoishi na VVU. Linazungumzia changamoto za kihisia zinazoweza kutokea, namna za kukabiliana nazo, na huduma zinazopatikana kusaidia kujenga moyo imara na maisha yenye matumaini.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea maana ya VVU (Virusi Vya Ukimwi) na UKIMWI (Upungufu wa Kinga Mwilini), tofauti zao, na uhusiano wao. Hili ni somo la msingi kwa yeyote anayetaka kuelewa maradhi haya, chanzo chake, na hatua zake za maendeleo hadi kufikia ukosefu mkubwa wa kinga mwilini.
Soma Zaidi...Katika somo hili utaweza kujifunza ni kwa namna gani unaweza kuona dalili za UKIMWI kwa kuangalia ishara zinazojitokeza kwenye ngozi
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza maana ya seli za CD4 na kipimo cha viral load, vinavyotumika kufuatilia maendeleo ya afya kwa watu wanaoishi na VVU. Vipimo hivi viwili husaidia madaktari kuelewa hatua ya ugonjwa na kutoa matibabu sahihi kwa wakati.
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza njia mbalimbali za kinga dhidi ya VVU, ikiwa ni pamoja na matumizi ya dawa za kuzuia maambukizi (PrEP na PEP), mbinu za kuzuia kuambukizwa, na hali ya sasa kuhusu maendeleo ya chanjo dhidi ya VVU.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea kwa kina njia kuu nne zinazoweza kusababisha maambukizi ya VVU (Virusi vya Ukimwi) kutoka mtu mmoja kwenda kwa mwingine. Pia linabainisha njia ambazo haziwezi kusababisha maambukizi, ili kupunguza dhana potofu na kuondoa hofu zisizo na msingi.
Soma Zaidi...Somo hili linaelezea umuhimu wa kupima VVU, aina mbalimbali za vipimo vinavyopatikana, na hatua zinazofuatia baada ya upimaji. Lengo ni kuwahamasisha watu kupima kwa hiari, mara kwa mara, na bila hofu au aibu, kwa kuwa upimaji ndiyo njia pekee ya kuthibitisha maambukizi.
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza umuhimu wa kutumia kondomu kwa usahihi katika kuzuia maambukizi ya VVU na magonjwa mengine ya zinaa. Pia linaelezea hatua kwa hatua jinsi ya kutumia kondomu, aina mbalimbali za kondomu, na masuala ya kawaida yanayoweza kuleta changamoto katika matumizi yake.
Soma Zaidi...Somo hili linaeleza hatua za kuchukua baada ya mtu kugundua ameambukizwa VVU. Linaweka wazi kuwa maisha hayaishii hapo, bali mtu anaweza kuishi maisha marefu, yenye afya na matumaini kwa kufuata ushauri wa kitabibu, kutumia dawa kwa usahihi, na kujitunza kiafya na kisaikolojia.
Soma Zaidi...