Dalili za kwanza za ugonjwa wa kaswende na kisonono.

Utangulizi

​Watu wengi huchanganya magonjwa haya kwa sababu yote huathiri mfumo wa uzazi. Hata hivyo, dalili zake za kwanza ni tofauti. Utambuzi wa mapema ni muhimu mno kwani magonjwa yote mawili yanatibika kikamilifu kwa antibayotiki zinazofaa, lakini ucheleweshaji unaweza kusababisha ulemavu wa kudumu au ugumba.

​Maudhui: Dalili za Awali

​1. Dalili za Kwanza za Kaswende (Primary Syphilis)

​Kaswende huonekana kwa hatua, na hatua ya kwanza hutokea wiki 3 hadi 6 baada ya maambukizi:

• ​Kidonda kisicho na maumivu (Chancre): Hii ni alama kuu. Hutokea kidonda kimoja au zaidi kwenye uume, ukeni, kwenye puru, au mdomoni. Kidonda hiki huonekana kama mchubuko mdogo, mgumu, na hakina maumivu kabisa.
• ​Tezi kuvimba: Tezi zilizokaribu na eneo la kidonda (kama kwenye kinena) zinaweza kuvimba.
• ​Kupotea kwa kidonda: Kidonda hiki hupona chenyewe ndani ya wiki chache hata bila matibabu. Hii huwapa watu wengi dhana potofu kuwa "wamepona," kumbe ugonjwa umeingia hatua ya pili (ya ndani).

​2. Dalili za Kwanza za Kisonono (Gonorrhea)

​Kisonono mara nyingi huonyesha dalili ndani ya siku 2 hadi 14 baada ya maambukizi, ingawa wengine (hususan wanawake) wanaweza wasionyeshe dalili zozote dhahiri (asymptomatic):

• ​Kwa Wanaume:
  • ​Kutoka kwa majimaji mazito (usaha) ya rangi ya njano au kijani kutoka kwenye uume.
  • ​Maumivu makali au kuungua wakati wa kukojoa.
  • ​Maumivu au uvimbe kwenye pumbu.
• ​Kwa Wanawake:
  • ​Ute mwingi ukeni usio wa kawaida (wa njano au kijani).
  • ​Maumivu au kuungua wakati wa kukojoa.
  • ​Kutokwa na damu ukeni baada ya tendo la ndoa au katikati ya mzunguko wa hedhi.
  • ​Maumivu ya tumbo la chini.

​Je! Wajuwa? (Fact Check)

• ​Kisonono ni mjanja: Mwanamke mmoja kati ya wawili walioambukizwa Kisonono haonyeshi dalili zozote, jambo linalofanya ugonjwa kuendelea kuharibu mirija ya uzazi bila yeye kujua.
• ​Kaswende ni "Mwigizaji": Katika hatua ya pili, Kaswende inaweza kuleta vipele mwilini (kiganjani na nyayoni), homa, na uchovu, hali inayoweza kufananishwa na magonjwa mengine ya ngozi.
• ​Tiba ni tofauti: Dawa inayotibu Kisonono si lazima itibu Kaswende. Ni muhimu kufanya vipimo (VDRL/RPR kwa Kaswende na Genital Swab/PCR kwa Kisonono) ili daktari akupatie dawa sahihi.
• ​Tibu na mwenza wako: Ugonjwa huu ukigundulika, ni lazima mwenza wako atibiwe pia. Ikiwa utatibiwa wewe pekee na mwenza hakutibiwa, utaambukizwa tena mara moja (ping-pong infection).

​Hitimisho

​Kaswende na Kisonono ni magonjwa yanayopaswa kushughulikiwa kwa umakini mkubwa. Ikiwa umeona kidonda chochote cha ajabu, au unasikia maumivu wakati wa kukojoa, usijidanganye kuwa "litapita." Wahi kliniki au kituo cha afya kilicho karibu nawe kwa uchunguzi wa maabara. Matibabu ya mapema ni rahisi, ya gharama nafuu, na yanazuia matatizo makubwa ya baadaye kama saratani ya shingo ya kizazi, ugumba, au uharibifu wa neva na moyo.