Jinsi ya Kuzima Notifications Zisizohitajika

Utangulizi: Maisha ya Sasa na Kelele za Simu

Fikiria uko kwenye mazungumzo muhimu na mzee wako, au labda umelala unapumzika baada ya kazi ngumu ya kutwa nzima. Ghafla, simu yako inalia: "Tuku! Tuku!" Unashtuka na kuwahi kuangalia ukidhani kuna dharura au mtu anaumwa. Kumbe? Ni tangazo kutoka kwenye app ya michezo inayokuambia "Rudi ucheze sasa upate pointi!" Au ni mtu ameweka picha ya chakula kwenye kikundi cha WhatsApp ambacho hata hukitaki. Inauma na kuziudhi, au sio?

Milio hii na ujumbe unaotokea juu ya kioo cha simu unaitwa Notifications (kwa Kiswahili rahisi tunaziita Taarifa za Programu). Zilitengenezwa ili kutusaidia kujua mambo mapya haraka. Hata hivyo, siku hizi makampuni ya simu na apps yamezidi. Kila app inataka uifungue kila dakika ili wao wapate pesa, na matokeo yake wanajaza simu yako kelele zisizo na misingi yoyote.

Kelele hizi zinasababisha mambo matatu mabaya:

Zinaharibu umakini: Huwezi kufanya kazi au kuongea na mtu kwa utulivu.

Zinamaliza betri: Kila mara kioo kinapowaka na simu kulia, betri inaisha haraka sana.

Zinaleta msongo wa mawazo: Unakuwa mtumwa wa simu yako, kila ikilia unahisi una deni la kuangalia.

Habari njema ni kwamba, wewe ndiye bosi wa simu yako! Sio simu ndiyo inayokuendesha wewe. Una uwezo wa kuzifunga mdomo apps zote zenye kelele na kuziacha zile muhimu tu kama za benki au ujumbe wa familia yako ya karibu. Huu hapa ni mwongozo rahisi sana utakaokusaidia kufanya hivyo sasa hivi.

Maudhui Ambacho Ndicho Kiini cha Somo

Hapa tutagawanya somo letu katika sehemu mbili kuu: Simu za Android (kama Tecno, Samsung, Infinix, Itel, Redmi) na simu za iPhone (Apple). Chagua sehemu inayohusiana na simu uliyonayo mkononi mwako na ufuate maelekezo hayo.

Sehemu ya 1: Jinsi ya Kuzima Notifications Kwenye Simu za Android

Simu nyingi za Android zinafanana kidogo namna ya kufanya kazi, ingawa majina yanaweza kutofautiana kidogo kulingana na kampuni iliyotengeneza. Zifuatazo ni njia mbili rahisi zaidi:

Njia ya Kwanza: Kuzima App Moja kwa Moja Kutoka Kwenye Kioo (Njia ya Haraka Zaidi)

Hii ndiyo njia rahisi zaidi ukiona app inakusumbua hapo hapo kwenye kioo chako.

Angalia ule ujumbe unaokusumbua ukiwa juu ya kioo chako cha simu.

Bonyeza na ushikilie kidole chako juu ya ule ujumbe kwa sekunde mbili (usiondoe kidole haraka).

Utaona herufi au maneno yamejitokeza, mara nyingi utaona neno "Turn off notifications" au alama ya kengele iliyopigwa mstari, au neno "Block" (Kuzuia).

Bonyeza hayo maneno au hiyo alama, kisha bonyeza "Done" au "Apply" (Sawa). Basi, app hiyo haitakupigia kelele tena!

Njia ya Pili: Kupitia Sehemu ya Mipangilio (Settings)

Njia hii inakusaidia kuona apps zako zote mahali pamoja na kuchagua gani unataka izime kelele kabisa.

Tafuta picha ya gurudumu la mashine kwenye simu yako iliyoandikwa Settings (Mipangilio) kisha ibonyeze.

Shusha chini kidogo utafute neno lililoandikwa Apps & Notifications au Apps au Application Manager (Programu). Ibonyeze.

Bonyeza neno See All Apps (Ona programu zote) ili uone apps zako zote ulizonazo kwenye simu (kama WhatsApp, Facebook, michezo, n.k).

Tafuta ile app inayokuletea usumbufu (kwa mfano, app ya habari au mchezo fulani) kisha ibonyeze.

Ndani ya hiyo app, utaona neno lililoandikwa Notifications (Taarifa). Ibonyeze hiyo.

Utaona kitufe cha kusogeza mbele na nyuma (kama swichi ya taa). Kama swichi hiyo ina rangi ya kijani au bluu, maana yake imewaka. Isogeze upande wa pili ili izime (iwe ya rangi ya kijivu).

Ukifanya hivyo, umemaliza kazi! App hiyo itakuwa bubu kuanzia wakati huo.

Sehemu ya 2: Jinsi ya Kuzima Notifications Kwenye Simu za iPhone (Apple)

Kama unatumia simu ya iPhone, hatua zao ni thabiti na ziko wazi sana. Fuata hatua hizi hapa chini:

Njia ya Kwanza: Kupitia Sehemu ya Mipangilio (Settings)

Kwenye kioo chako, tafuta app yenye picha ya magurudumu ya kijivu iliyoandikwa Settings (Mipangilio). Ibonyeze.

Shusha kidole chako chini kidogo mpaka uone neno lililoandikwa Notifications (linaloambatana na alama ya kengele nyekundu). Ibonyeze.

Hapo utaona orodha ndefu ya apps zako zote zilizopo kwenye iPhone yako.

Tafuta ile app unayotaka kuinyamazisha, kisha ibonyeze kwa kidole chako.

Kwa juu kabisa, utaona maneno yanasema Allow Notifications (Ruhusu Taarifa) na mbele yake kuna swichi ya kijani.

Bonyeza hiyo swichi ili rangi ya kijani ipotee na iwe ya kijivu. Ukifanya hivyo, umefunga kabisa milio na ujumbe wote kutoka kwenye app hiyo.

Njia ya Pili: Kuzima Kutoka Kwenye Kioo cha Juu (Notification Center)

Kama kuna ujumbe umeingia sasa hivi na unataka kuuzima usirudie tena:

Weka kidole chako juu ya ule ujumbe uliopo kwenye kioo kisha usogeze kidole chako upande wa kushoto (Swipe Left).

Utaona maneno yanatokea yanasema Options (Chaguzi). Ibonyeze hiyo.

Chagua neno linalosema Turn Off (Zima) au Mute kwa saa 1 au Mute kabisa. Ukichagua Turn Off, umemaliza tatizo kabisa.

Sehemu ya 3: Mbinu Maalum za WhatsApp na Makundi (Groups)

Watu wengi hawajui kuwa WhatsApp ndiyo inayoongoza kwa kuwasumbua watu kutokana na makundi ya michango ya harusi, vikoba, shule, au vichekesho. Huhitaji kuzima WhatsApp yote, unaweza kuzima makundi tu yenye kelele.

Jinsi ya Kuzima Kelele za Kundi Moja la WhatsApp (Mute Group):

Fungua app yako ya WhatsApp.

Ingia kwenye lile kundi (group) linalopiga kelele kila dakika.

Bonyeza vinu vitatu vya nukta vilivyopo juu kulia mwa kioo chako (kwa Android) au bonyeza jina la kundi kwa juu kabisa (kwa iPhone).

Tafuta neno lililoandikwa Mute notifications (Nyamazisha taarifa) kisha libonyeze.

Simu itakuuliza unataka kulinyamazisha kwa muda gani: Saa 8 (8 Hours), Wiki 1 (1 Week), au Daima (Always).

Chagua Always (Daima) kisha bonyeza OK.

Baada ya hapo, utakuwa unapokea ujumbe kimya kimya bila simu yako kulia wala kutetemeka, na utazisoma pale tu utakapopata muda wako wa ziada.

Fact Check: Je! Wajuwa? (Mambo ya Kweli Yanayoshangaza)

Hapa kuna mambo halisi ya kisayansi na kitafiti kuhusu jinsi notifications zinavyoathiri maisha yetu bila sisi kujua:

Je! wajuwa? Tafiti za mambo ya akili (psychology) zinaonyesha kuwa, kila mara simu yako inapolia au kutetemeka kwa ajili ya notification, mwili wako unatoa homoni inayoitwa Cortisol. Homoni hii inajulikana kama homoni ya msongo wa mawazo na hofu. Hii ndiyo maana unajikuta una wasiwasi kila simu inapoita!

Je! wajuwa? Mfanyakazi au mwanafunzi wa wastani anapoteza hadi dakika 23 kurudisha umakini wake wa mwanzo kwenye kazi baada ya kuvurugwa na notification moja tu ya sekunde mbili.

Je! wajuwa? Kuzima notifications zisizo na umuhimu kwenye apps za mitandao ya kijamii kunaweza kuongeza muda wa kukaa na chaji kwa betri ya simu yako kwa asilimia 15 hadi 25 kila siku, kwa sababu kioo hakitawaka mara kwa mara bila sababu.

Hitimisho: Furahia Amani ya Simu Yako

Teknolojia ilitengenezwa ili kutusaidia kufanya maisha yetu kuwa mepesi na yenye furaha, na sio kutufanya tuwe watumwa au watu wenye wasiwasi kila sekunde. Kuzima notifications zisizohitajika siyo kwamba unajitenga na ulimwengu, hapana; bali unajipa nafasi ya kuchagua ni lini unataka kuongea na ulimwengu na ni lini unataka kupumzika.