Makosa ya Kuepuka Unapochaji Simu

Utangulizi

Siku hizi, simu ya mkononi imekuwa kama sehemu ya maisha yetu. Tunaitumia kuongea na ndugu, kufanya biashara, kutuma pesa, na hata kupata habari. Lakini kuna tatizo moja kubwa ambalo linasumbua watu wengi sana: betri ya simu kuwahi kuisha au kuharibika mapema.

Watu wengi wakiona betri inawahi kuisha, wanakimbilia kulaumu kampuni iliyotengeneza simu au wanadhani wameuziwa simu mbaya. Ukweli ni kwamba, mara nyingi sisi wenyewe ndio tunaoharibu betri hizi kwa sababu ya jinsi tunavyochaji simu zetu. Betri za simu zinafanana sana na viumbe hai; zikitunzwa vizuri zinadumu, zikitendewa vibaya zinakufa haraka.

Katika makala hii, tutaangalia kwa lugha rahisi kabisa makosa makubwa unayopaswa kuepuka kuanzia leo unapochaji simu yako ili isiharibike na ili uweze kukaa na simu yako kwa muda mrefu bila kununua betri nyingine au kubadili simu.

Maudhui: Makosa Makubwa Unapochaji Simu

1. Kuchaji Simu Usiku Kucha (Hadi Asubuhi)

Hili ni kosa ambalo karibu kila mtu analifanya. Unarudi nyumbani umechoka, unaweka simu kwenye chaji saa nne usiku, kisha unaenda kulala na kuiacha hapo hadi saa kumi na moja asubuhi.

Kwa nini ni kosa?

Simu za kisasa zina akili (smartphones) na zinaweza kuzuia umeme usiingie zikishajaa asilimia 100. Hata hivyo, simu inapobaki kwenye umeme usiku kucha, kila ikishuka kidogo hadi asilimia 99, chaja inasukuma tena umeme kuirudisha 100. Kitendo hiki kinaitwa Trickle Charging. Kinafanya betri iendelee kuwa na msongo wa mawazo na joto la chini kwa chini usiku kucha. Ni sawa na mtu aliyeshiba sana halafu unaendelea kumlubisha chakula mdomoni usiku kucha. Baada ya muda, betri inaanza kuvimba au kuchoka.

2. Kutumia Simu Wakati Inachaji (Hasa Michezo na Video)

Umeunganisha simu kwenye chaji, hapo hapo unafungua video za mitandao ya kijamii au unacheza michezo (games).

Kwa nini ni kosa?

Kitendo hiki kinaitwa Parasitic Loading. Unapoitumia simu huku inachaji, unafanya betri ifanye kazi mbili kubwa kwa wakati mmoja: kupokea umeme na kutoa umeme. Hii inasababisha simu kupata moto mkali sana. Joto ndiyo adui mkubwa namba moja wa betri yoyote ile. Simu ikipata moto mara kwa mara, uwezo wa betri unakufa kwa kasi ya ajabu.

3. Kutumia Chaja Feki au Zisizo na Viwango

Chaja yako ya asili (ile uliyoinunua nayo kwenye sanduku la simu) ikiharibika au ikipotea, watu wengi wanakimbilia kununua chaja za bei rahisi sana zilizopo mitaani, maarufu kama chaja feki au "chaja za mchongo."

Kwa nini ni kosa?

Chaja feki hazina mifumo ya usalama ya kuzuia umeme mkubwa usio na mpangilio kuingia kwenye simu. Umeme wa nyumbani huwa unapanda na kushuka. Chaja nzuri inalinda simu isipokee umeme mchafu. Chaja feki inaruhusu umeme wowote uingie, jambo linaloweza kuunguza mfumo wa chaji wa simu au hata kulubua betri na kuisababishia ilipuke. Ni bora ununue chaja moja ya asili (original) kwa bei kubwa kuliko kununua chaja feki kila mwezi huku ukiharibu simu yako ya bei ghali.

4. Kuacha Simu Kwenye Chaji Ikiwa na Cover (Soksi ya Simu)

Wengi wetu tunapenda kuweka paji au kasha la plastiki au raba (cover) ili kulinda simu isipasuke ikidondoka. Hilo ni jambo zuri. Lakini kosa linakuja pale tunapochaji simu tukiwa hatujavua cover hilo.

Kwa nini ni kosa?

Simu inapochaji, ni lazima itengeneze joto kidogo. Joto hilo linatakiwa litoke nje ya simu kupitia kioo na upande wa nyuma wa simu ili kuifanya simu ibaki salama. Ukiiacha simu ndani ya kasha gumu la plastiki au raba, joto lile linashindwa kutoka. Linajikusanya ndani ya simu na kuilubua betri. Ni sawa na wewe kuvaa koti zito la baridi huku kukiwa na jua kali la mchana.

5. Kusubiri Simu Izime Kabisa (Asilimia 0) Ndipo Uichaji

Watu wengi wana amini kuwa ni vizuri kusubiri simu iishe chaji kabisa hadi izime yenyewe ndipo waiunganishe kwenye umeme. Huu ulikuwa utaratibu wa simu za zamani sana (za miaka ya 2000 kurudi nyuma).

Kwa nini ni kosa?

Betri za simu za sasa (zilizotengenezwa kwa madini ya Lithium-ion) hazipendi kuishiwa nguvu kabisa. Simu ikishuka chini ya asilimia 15, betri inaingia kwenye msongo mkubwa wa mawazo ili kuendelea kuweka simu hai. Ukiizimisha kwa kuishiwa chaji mara kwa mara, unaiua betri hiyo taratibu. Utaratibu mzuri ni kuweka simu kwenye chaji ikifikia asilimia 20 na kuichomoa ikifikia asilimia 80 au 90.

6. Kuchaji Simu Juu ya Godoro, Sofa au Sehemu Yenye Joto

Unaweka simu chaji kisha unafukia chini ya mto au unaiweka juu ya godoro la kitanda chako au sofa laini la manyoya.

Kwa nini ni kosa?

Magodoro na sofa yanatunza joto. Simu inapochaji ikiwa juu ya vitu hivi, joto linalozalishwa halina pa kwenda, na godoro lenyewe linaongeza joto kwenye simu. Hii inaweza kusababisha moto mkubwa au betri kuharibika kabisa. Kila mara chaji simu yako juu ya meza ya mbao, sakafuni (ikiwa ni safi), au sehemu yoyote ngumu na ya ubaridi ambapo hewa inapita vizuri.

Fact Check (Je! Wajua?)

Je! wajua kuwa sio lazima kuchaji simu yako hadi ifike asilimia 100?

Watu wengi wana amini kuwa simu isipofika 100% haitadumu. Ukweli wa kisayansi ni kwamba, betri za Lithium-ion zinafurahi zaidi zikiwa na chaji kati ya 20% na 80%.

Kuchaji simu kutoka 80% hadi 100% kunahitaji nguvu kubwa na kunatengeneza joto kubwa zaidi kuliko inavyotoka 20% hadi 80%. Ukichomoa simu yako ikifika asilimia 80 au 90, unaongeza maisha ya betri yako kwa karibu mara mbili kuliko yule anayeilazimisha ifike 100% kila siku.

Muhtasari wa Sheria Rahisi za Kuchaji Simu

Ili kuelewa kwa haraka zaidi, kariri sheria hizi tatu fupi:

Kitu cha KufanyaKitu cha Kuepuka

Chaji simu ikifika 20% na chomoa ikifika 80% - 90%Usiache chaji ishuke hadi 0% au kuacha usiku kucha ifike 100%

Chaji simu juu ya meza ngumu au sakafuUsichaji simu juu ya kitanda, godoro au sofa

Vua cover (soksi) ya simu kabla ya kuichajiUsitumie simu kucheza michezo au kuangalia video wakati inachaji

Hitimisho

Kutunza betri ya simu yako hakuhtaji elimu kubwa ya shule au utaalamu wa sayansi; kunahitaji tu kubadili tabia zetu za kila siku. Kwa kuepuka makosa haya yaliyotajwa hapo juu—kama vile kuchaji usiku kucha, kutumia chaja feki, na kutumia simu wakati inachaji—utajiepusha na usumbufu wa simu kuzima ghafla na utaokoa pesa nyingi ambazo ungezipoteza kununua simu mpya au betri kila mara.