Utangulizi

Simu za kisasa hutuwezesha kutumia programu (apps) nyingi kwa ajili ya mawasiliano, elimu, biashara, burudani na kazi mbalimbali. Hata hivyo, si kila app tunayoisakinisha huendelea kuwa na matumizi. Baadhi huacha kutumika, nyingine hujaa matangazo mengi, nyingine hupunguza kasi ya simu, na nyingine zinaweza kuwa na hatari kwa usalama wa taarifa zako.

Watu wengi hufuta app kwa kubonyeza tu kitufe cha Uninstall bila kujua kuwa kuna mambo muhimu yanayopaswa kufanywa kabla na baada ya kuiondoa. Kufanya hivyo kunaweza kusababisha kupoteza taarifa muhimu au kuacha mabaki ya data ambayo yanaendelea kutumia nafasi kwenye simu.

Kadiri unavyoendelea kutumia simu yako, ndivyo unavyozidi kusakinisha programu mpya. Mara nyingi unaweza kupakua app kwa ajili ya kujaribu tu, kufanya kazi fulani kwa muda mfupi, au kutumia huduma maalumu.

Baada ya muda unaweza kugundua kuwa app hiyo huitumii tena. Wakati mwingine inaweza kuwa inatumia nafasi nyingi kwenye simu, kutumia intaneti bila sababu, au kufanya simu iwe nzito.

Kuondoa app ambayo huitumii ni jambo zuri. Hata hivyo, ni muhimu kufanya hivyo kwa njia sahihi ili kulinda taarifa zako na kuhakikisha hakuna tatizo linalobaki kwenye simu yako.

Uninstall App ni nini?

Uninstall ni kitendo cha kuondoa kabisa programu kutoka kwenye simu au kifaa kingine.

Baada ya kuondoa app:

• App haitaonekana tena kwenye simu.

• Hutaweza kuitumia mpaka uiweke tena.

• Nafasi iliyokuwa inatumika na app hiyo itaongezeka.

• Mara nyingi data nyingi za app hiyo huondolewa pia.

Kwa nini unaweza kutaka kuondoa app?

Zipo sababu nyingi zinazoweza kukufanya uondoe app.

Baadhi yake ni:

• Huitumii tena.

• Inachukua nafasi kubwa ya simu.

• Simu imekuwa polepole.

• App ina matatizo ya kufanya kazi.

• Ina matangazo mengi yanayokera.

• Inaomba ruhusa nyingi zisizo za kawaida.

• Umepata app bora zaidi ya kufanya kazi hiyo.

Hakuna sababu ya kuendelea kuhifadhi app ambayo haina faida kwako.

Hatua ya kwanza: Hakikisha huitahitaji tena

Kabla hujaiondoa, jiulize maswali haya:

• Je, bado ninaitumia?

• Je, ninaweza kuihitaji wiki ijayo?

• Je, ina taarifa muhimu ambazo sijazihifadhi?

Ukijibu ndiyo kwa mojawapo ya maswali hayo, ni vizuri kwanza kuhifadhi taarifa zako.

Hifadhi taarifa muhimu

Baadhi ya apps huhifadhi:

• Picha

• Video

• Faili

• Ujumbe

• Maandishi

• Rekodi muhimu

Ukifuta app bila kuhifadhi taarifa hizo unaweza usizipate tena.

Ikiwa app ina sehemu ya kufanya Backup au Export, tumia kwanza huduma hiyo kabla ya kuiondoa.

Ondoka kwenye akaunti yako (Log Out)

Kwa baadhi ya apps ni vizuri kutoka kwenye akaunti yako kabla ya kuifuta.

Hii ni muhimu hasa kwa apps za:

• Benki

• Barua pepe

• Mitandao ya kijamii

• Biashara

• Elimu

Hatua hii husaidia kuongeza usalama wa akaunti yako.

Angalia kama app ni ya mfumo wa simu

Si kila app inaweza kuondolewa.

Baadhi ya apps ni sehemu ya mfumo wa simu.

Mfano:

• Simu

• Kamera

• Messages

• Contacts

Apps hizi mara nyingi haziwezi kufutwa kabisa.

Badala yake unaweza kuzizima (Disable) kama simu yako inaruhusu.

Usijaribu kutumia njia zisizo salama kuondoa apps za mfumo kwa sababu zinaweza kusababisha simu isipate kufanya kazi vizuri.

Jinsi ya kuondoa app kupitia Settings

Hii ndiyo njia salama zaidi.

Fuata hatua hizi:

1. Fungua Settings.

2. Chagua Apps au Applications.

3. Tafuta app unayotaka kuondoa.

4. Bonyeza jina la app.

5. Bonyeza Uninstall.

6. Thibitisha kwa kubonyeza OK.

Baada ya hapo app itaondolewa.

Njia nyingine ya kuondoa app

Unaweza pia kufanya hivi:

• Fungua sehemu yenye apps zote.

• Bonyeza na ushikilie app.

• Chagua Uninstall.

• Thibitisha.

Njia hii pia ni salama kwa apps nyingi.

Futa mabaki ya data

Baadhi ya apps huacha mabaki ya faili hata baada ya kuondolewa.

Baada ya Uninstall unaweza:

• Kufungua sehemu ya Storage.

• Kufuta faili zisizohitajika.

• Kutumia huduma ya kusafisha mfumo ikiwa ipo kwenye simu.

Usitumie apps nyingi za kusafisha simu bila sababu kwani nyingine hazina faida kubwa.

Angalia nafasi iliyoongezeka

Baada ya kuondoa app, fungua sehemu ya Storage.

Utaona kama nafasi imeongezeka.

Hii husaidia kujua kama Uninstall imefanikiwa.

Ondoa ruhusa ambazo hazihitajiki tena

Baadhi ya apps zilikuwa zimepewa ruhusa kama:

• Kamera

• Microphone

• Location

• Contacts

• Storage

Baada ya kuondoa app, ruhusa nyingi huondolewa moja kwa moja.

Hata hivyo, ni vizuri kupitia sehemu ya Permissions mara moja kuhakikisha hakuna tatizo.

Anzisha upya simu (Restart)

Baada ya kuondoa app kubwa au nyingi kwa wakati mmoja, unaweza kuwasha upya simu.

Hii husaidia mfumo kujipanga vizuri na kufanya kazi kwa ufanisi zaidi.

Makosa ambayo watu wengi hufanya

Kufuta app bila kuhifadhi taarifa

Hili ni kosa kubwa.

Unaweza kupoteza picha, nyaraka au kazi zako.

Kufuta app muhimu

Wakati mwingine watu hufuta app muhimu kwa bahati mbaya.

Kabla ya kubonyeza Uninstall hakikisha umechagua app sahihi.

Kutumia apps zisizojulikana kuondoa apps

Baadhi ya apps huahidi kuondoa apps vizuri zaidi.

Lakini nyingine zinaweza kuwa na virusi au matangazo mengi.

Ni salama kutumia njia zinazotolewa na simu yenyewe.

Kulazimisha kuondoa apps za mfumo

Hii inaweza kusababisha:

• Simu kuganda.

• Baadhi ya huduma kushindwa kufanya kazi.

• Mfumo kupata hitilafu.

Faida za kuondoa apps usizotumia

Kuondoa apps zisizo na matumizi kunaweza:

• Kuongeza nafasi ya kuhifadhi.

• Kufanya simu iwe nyepesi.

• Kupunguza matumizi ya betri.

• Kupunguza matumizi ya intaneti.

• Kuongeza usalama wa simu.

• Kupunguza usumbufu wa matangazo.

• Kurahisisha kutumia simu.

Je, ukihitaji app tena?

Usiwe na wasiwasi.

Unaweza kuisakinisha tena wakati wowote kutoka kwenye duka rasmi la programu.

Ikiwa ulihifadhi akaunti yako vizuri, mara nyingi utaweza kuendelea pale ulipoishia.

Namna ya kujua kama app ni salama kabla ya kuisakinisha tena

Kabla ya kusakinisha app yoyote:

• Pakua kutoka kwenye duka rasmi.

• Soma maoni ya watumiaji.

• Angalia idadi ya waliopakua.

• Hakikisha app husasishwa mara kwa mara.

• Epuka apps zisizojulikana.

Hatua hizi hukusaidia kupunguza hatari ya kusakinisha programu yenye matatizo.

Je! Wajua? (Fact Check)

• Kuondoa app kunaweza kuongeza nafasi ya kuhifadhi kwenye simu ikiwa app ilikuwa inatumia nafasi kubwa.

• Apps nyingi huondoa taarifa zake zinapofutwa, lakini baadhi huhifadhi taarifa zako kwenye akaunti ya mtandaoni ili uzipate tena ukisakinisha app hiyo baadaye.

• Kuwa na apps nyingi usizotumia kunaweza kufanya iwe vigumu kupata programu unazohitaji haraka.

• Kusasisha simu na kuondoa apps zisizo na matumizi ni moja ya njia rahisi za kuboresha utendaji wa simu bila kutumia fedha.

• Njia salama zaidi ya kuondoa app ni kutumia sehemu ya Settings au menyu rasmi ya simu, badala ya kutumia programu zisizojulikana.

Hitimisho

Kuondoa app kwa usalama si jambo gumu, lakini ni muhimu kufuata hatua sahihi. Kabla ya kufuta app yoyote, hakikisha umehifadhi taarifa zako muhimu, umejiridhisha kuwa huitahitaji tena, na unatumia njia rasmi za kuiondoa.

Baada ya kuondoa app, unaweza kukagua nafasi ya simu, kuwasha upya kifaa ikiwa ni lazima, na kuhakikisha kila kitu kinaendelea kufanya kazi vizuri. Kwa kufanya hivyo, simu yako itakuwa safi, salama, na yenye nafasi ya kutosha kwa programu unazozihitaji kweli.

Kumbuka, si lazima uhifadhi kila app unayowahi kusakinisha. Kuwa na programu chache lakini zenye manufaa ni njia nzuri ya kufanya simu yako iwe ya haraka, salama na rahisi kutumia kila siku.