Somo letu la leo litazungumzia kuhusu faida za kiafya za kula kisamvu, ambacho ni chakula cha asili kinachopatikana kwa urahisi katika maeneo mengi ya Afrika Mashariki. Tutajadili virutubisho vilivyomo kwenye kisamvu, namna kinavyosaidia mwili, na jinsi bora ya kukitayarisha ili kupata faida zote za kiafya.
Kisamvu, au majani ya muhogo, ni mojawapo ya mboga za kijani zinazoliwa sana vijijini na hata mijini. Licha ya kuwa chakula cha kawaida, kisamvu ni hazina kubwa ya virutubisho kama protini, madini, na vitamini. Watu wengi hawajui kwamba kisamvu si tu chakula cha kujaza tumbo, bali ni tiba asilia inayosaidia mwili kufanya kazi vizuri na kujikinga na magonjwa mbalimbali.
Sasa tuingie kwenye somo letu:
Chanzo kizuri cha protini za asili
Tofauti na mboga nyingi, kisamvu kina kiasi kikubwa cha protini — takribani gramu 7 hadi 10 kwa kila kikombe. Hii husaidia kujenga misuli, kurekebisha tishu zilizoharibika, na kuongeza nguvu mwilini.
Husaidia kuongeza damu
Kisamvu kina madini ya chuma (iron) na folate kwa wingi, ambayo huchochea uzalishaji wa chembe nyekundu za damu na hivyo kusaidia wale wanaosumbuliwa na upungufu wa damu.
Huimarisha mifupa na meno
Kisamvu kina madini ya kalsiamu na fosforasi yanayosaidia kuimarisha mifupa, meno, na kucha. Watu wazima na watoto wanashauriwa kula mara kwa mara ili kudhibiti hatari ya mifupa kuwa laini au kuvunjika kwa urahisi.
Husaidia mmeng’enyo wa chakula
Mboga hii ina nyuzinyuzi (fiber) nyingi ambazo husaidia chakula kusagika vizuri tumboni, kupunguza kujaa gesi, na kuzuia tatizo la kufunga choo.
Huimarisha kinga ya mwili
Vitamini C na E vilivyomo ndani ya kisamvu husaidia mwili kujilinda dhidi ya maambukizi na magonjwa ya mara kwa mara. Pia husaidia kuondoa sumu mwilini.
Hupunguza shinikizo la damu
Kisamvu kina madini ya potasiamu yanayosaidia kusawazisha mapigo ya moyo na kudhibiti shinikizo la damu, hasa kwa watu wazima.
Husaidia kupunguza mafuta mabaya mwilini
Uwepo wa antioxidants na fiber husaidia kupunguza cholesterol, hivyo kulinda afya ya moyo na mishipa ya damu.
Husaidia kudhibiti kisukari
Utafiti umeonyesha kwamba ulaji wa kisamvu husaidia kupunguza kasi ya kufyonzwa kwa sukari kwenye damu, hivyo kusaidia wagonjwa wa kisukari kudhibiti kiwango chao cha sukari.
Hulinda macho
Kisamvu kina vitamini A, ambayo ni muhimu kwa afya ya macho na kusaidia kuona vizuri, hasa nyakati za usiku.
Jinsi ya kukitayarisha kwa usalama:
Majani ya muhogo yana kemikali asilia inayoitwa cyanide, ambayo inaweza kuwa hatari endapo hayatapikwa vizuri. Hivyo ni muhimu:
Kuyachemsha vizuri kwa dakika 20–30.
Kuyatupa maji ya awali kabla ya kupika kwa mafuta au nazi.
Kuepuka kula majani mabichi.
Je wajua…
Kisamvu kina kiwango kikubwa cha protini kinachokaribia kufanana na maharage, jambo linalokifanya kuwa mbadala mzuri wa protini za wanyama kwa watu wasiokula nyama mara kwa mara?
Hitimisho:
Kisamvu ni mboga ya asili yenye faida nyingi za kiafya, kuanzia kuongeza damu, kuimarisha mifupa, hadi kulinda moyo. Ni chakula rahisi kupatikana, lakini chenye uwezo mkubwa wa kuboresha afya ya binadamu. Ili kupata faida zote, hakikisha kinapikwa kwa usahihi na kiwe sehemu ya mlo wako angalau mara mbili kwa wiki.
Umeionaje Makala hii.. ?
Katika somo hili utakwenda kujifunza kuhusu vitamini D, kazi zake, vyanzo vyake na upungufu wake mwilini.
Soma Zaidi...Katika somo hili utakwenda kujifunza kuhus vyakula vya fati, kazi zake na vyanzo vyake.
Soma Zaidi...Katika somo hili utakwenda kujifunza kuhusu faida za kiafya za kula kabichi
Soma Zaidi...Katika somo hili utakwenda kujufunza faida za kiafya za kula mbegu za maboga katika mwili wako
Soma Zaidi...Katika makala hii utakwenda kujifunza kuhusu maji, faida zake na upungufu wake. Pia utajifunza vyakula vyenye maji kwa wingi
Soma Zaidi...Katika somo hili utakwenda kujifunza faida za kiafya za kula nazi
Soma Zaidi...Katika somo hili utakwenda kujifunza kuhusu vitamini E, kazi zake mwilini, vyakula vyenye vitamini E pamoja na madhara ya kutokuwa na vitamini E vya kutosha mwilini
Soma Zaidi...Katika somo hili utakwenda kjifunza faida za kiafya za kula njugumawe
Soma Zaidi...Katika somo hili utakwenda kujifunza faida za kiafya za kula samaki
Soma Zaidi...Katika somo hili utakwenda kujifunza faida za kiafya za kula nyanya
Soma Zaidi...